36 



Als een zameii stellend deel der gewassen treedt zij hoogst 

 zeldzaam op (men wil haar in het Lycopodium clava- 

 tum en nog eenige andere aangetroffen hebben) , en 

 is dus hare rol, die zij als zoodanig speelt, niet met 

 die der silica te vergelijken. Toch schijnt het uit de 

 jongst gedane proefnemingen van den engelschen schei- 

 kundige Way te blijken, dat zij met silica tot klei ver- 

 bonden, ook in een scheikundig opzigt, onze opmerk- 

 zaamheid overwaardig is en dat zij als de aanbrengster 

 van een voor den plantengroei hoogst gewigtig be- 

 standdeel moet worden aangemerkt (zie later ummonia). 



IJzeroxyde. 



Nagenoeg alles, wat op de aarde bestaat, is met 

 ijzer of zijne verbindingen bedeeld. Het maakt dan 

 ook een zamcnstellend deel uit van alle bouwgronden 

 en niet het minst van die op Java. De roestkleur van 

 uito-espoelde gronden en der snelvlietende wateren toont 

 reeds, op het eerste gezigt, een groot gehalte van ijzer- 

 verbindingen aan. In de zamenstelling der gewassen 

 worden zij nooit geheel gemist, waaruit blijkt dat ook 

 zij haar aandeel aan derzelver bouw moeten nemen. 



Het komt in zeer verschillende toestanden in onze 

 bouwgronden voor, nu eens als titaanijzer, dan weder 

 als protoxyde, of wel als het deutoxyde. Al naar de 

 betrekkelijke hoeveelheid daarvan zijn die gronden ver- 

 schillend van kleur, van het zwarte tot het licht bruine, 

 soms gele toe. Hoe ook aanwezig, altijd wordt het 

 specifiek gewigt der gronden er door vermeerderd en 

 worden deze tevens in hoogen graad door de zonne- 

 stralen verwarmd. Van daar, dat veel ijzer, vooral in 



