40 



in verband hiermede, maakt het dan ook een bestand- 

 deel van meest alle voedselgewassen uit^ maar geene 

 daarvan zijn er zoo rijk mede bedeeld als de korrels 

 der graanssoorten. Het is dan ook in den laatsten tijd 

 veelvuldig als bemestingsmiddel gebezigd, hetzij in den 

 vorm van tot poeder gebragte beenderen (met of zon- 

 der toevoeging van zwavelzuur), hetzij als het residu 

 bij de bereiding van het beenzwart verkregen^ en 

 meest altijd met uitstekend goede gevolgen. Ik moet 

 hier evenwel in het voorbijgaan herinneren, dat er 

 een groot verschil bestaat, tusschen tot poeder gebragte 

 beenderen en dat , wat van deze bij de fabrikaadjc 

 van beenzwart wordt teruggehouden. De eerste be- 

 vatten, behalve hunne phosphorzure zouten, nog hun 

 stikstofhoudend organisch weefsel, bekend als bij uitstek 

 de vruchtbaarheid van den grond te bevorderen, ter- 

 wijl de laatste geheel,, of ten minste bijna geheel, 

 door verkoling hiervan zijn beroofd geworden. liet is 

 van belang, bij de beoordeeling der resultaten, door 

 eene dergelijke bemesting verkregen, dit goed in het 

 oog te houden. Wat hare uitwerking betreft, zij het 

 voor heden genoeg op te merken dat geheele streken 

 in Engeland, welke door veeljarige oogsten van tarwe, 

 haver enz. als uitgeput waren te beschouwen, door 

 toevoeging van tot poeder gebragte beenderen, de 

 vroegere vruchtbaarheid terug verkregen hebben ; en dat 

 de slagvelden van Leipzig, VVaterloo en andere, reeds 

 voor lang van de beenderen^ welke daar bedolven la- 

 gen, zijn beroofd, om deze als eene krachtige meststof 

 in andere landen te doen dienen. 



