42 



het met koolzuur bezwansrerde water uit hare verbindins: 

 met silica afgescheiden en opgelost, zoo als dat onder 

 anderen uit de ver wering van veldspaath (een der drie 

 bestanddeelen van het graniet) zoo duidelijk blijkt, 

 wordt zij in den vorm van koolzure potassa, chloorpo- 

 tassium, nitras potassae (salpeter) enz. in de bouwgron- 

 den aangetroffen. Als men nagaat ^ dat uit de boven- 

 genoemde gesteenten en rotsmassen het grootste gedeel- 

 te van den aardbol is zamengesteld , dan zal het licht 

 te begrijpen vallen, hoe zij meestal in genoegzame ma- 

 te in den grond wordt aangetroffen. Het feit dat uit- 

 gestrekte gronden jaren lang met potasch opnemende 

 planten kunnen bebouwd worden , zonder dat aanvan- 

 kelijk eene vermindering van den oogst is waar te ne- 

 men, vindt ook hierin hare opheldering. Toch is er 

 een tijd geweest^ dat ervarene en onbevooroordeelde 

 mannen, juist om deze reden, de overtuiging meen- 

 den te moeten uitspreken , dat de potasch , op welke 

 wijze dan ook, uit andere elementen, in den grond 

 voortdurend werd gevormd, en zoo de scheikunde al 

 niet in staat was, dit even zoo in hare werkplaatsen 

 te verrigten, dit dan zijnen oorsprong nam, omdat 

 deze te dien aanzien nog niet tot de daartoe gevorder- 

 de hoogte geklommen was. Deze uitspraak werd in 

 schijn bevestigd door proeven van Schroeder en Bra- 

 connot, die zaden, welker potasch-gehalte bekend was, 

 in uitgewasschen zwavel, welke met gedestilleerd water 

 vochtig gehouden werd, deden ontkiemen, de sprui- 

 ten verzamelden, tot asch verbrandden en nu in deze 

 meer potasch vonden, dan in het oorspronkelijke ge- 

 wigt aan zaden aanwezig konde zijn. In lateren tijd 

 echter is bewezen geworden, dat genoemde proeven 



