49 



zouden kunnen worden. Nu is echter door de vroeger 

 reeds even aangestipte proeven van den heer Way be- 

 wezen, dat de ammonia, in den grond aanwezig, zich 

 met de klei aldaar even zoo goed tot dubbelzouten ver- 

 eenigen kan , als dat met de potasch , soda enz. het 

 geval is. Alhoewel nu door deze vastlegging, de ver- 

 damping, en dus het verlies aan ammonia, niet geheel 

 voorgekomen -wordt, kan toch dit verschijnsel, ge- 

 voegd bij de reeds voorgedragene, een nieuw bewijs 

 opleveren van het harmonische streven der natuur , om 

 steeds een naauw verband daar te stellen tusschen hare 

 verschijnselen en uitwerkselen. 



Humus, 



Onder dezen naam verstaat men in het algemeen de 

 plantaardige en dierlijke (organische) overblijfsels in den 

 grond. Men bepaalt deze bij benadering door af- 

 gewogene en op 100*^0. gedroogde hoeveelheden aarde 

 te gloeijen en het hierdoor veroorzaakte verlies door 

 weging te bepalen. Ik zeg bij benadering, want door 

 het gloeijen wordt altijd nog eenig water uitgedreven 

 dat bij eerstgenoemden graad van warmte nog overge- 

 bleven was^ en ook tevens een klein gedeelte der anor- 

 ganische deelen ontleed en vervlugtigd. Door deze be- 

 werking verkrijgt men nu wel is waar de kennis van 

 het gewigt, maar niet van den aard der humusachtige 

 tigchamen , en toch is de kennis daarvan niet als van 

 geringe waarde te beschouwen. De studie der laatste 

 tijden heeft zich daarom dan ook het onderzoek van 

 derzelver bestanddeclen tot taak gesteld, en ofschoon 

 het nog niet geheel is mogen gelukken , deze in alle 

 hare vele schakeringen van verbinding en ontleding te 



DL. xvii. -i 



