257 



De proef van Berthier werd genomen met 0,325 gr. 

 niettegenstaande Berthier zelf en alle metallurgen niet 

 minder van 1 gram stellen en dan nog wel drie a vier 

 proeven voorschrijven voor het middelgetal. Ik weet 

 wel, dat de ingenieur Van Dijk hierbij het Report van 

 Dclalièche en Playfair gevolgd is, maar daar komen 

 drie proeven voor het middelgetal voor. 



Naarmate eene brandstof meer koolwaterstof houdt, 

 wordt het resultaat der loodproef onzekerder, omdat al 

 wat ter reduktie van het loodoxyde medewerkt, bij de 

 verbrandino: niet hetzelfde nuttio-e eiFekt 2;eeft. Van daar 

 de stelling , ook te lezen in genoemd Report lp. 13 : // It 

 // has been for some time asserted that the evaporative 

 // value of a bituminous coal is expressed by the evapora- 

 // tive value of its coke, the heat of combustion of 

 // its volatile products proving in practice little more 

 II than that necessary to volatilise them". Deze stelling 

 is grootendeels bevestigd. Het ontbinden der volatile 

 bestanddeelen en het overbrengen van deze in den 

 gasvormigen staat vordert eene zware warmte -hoeveel- 

 heid, welke door het vuur zelf, en dus ten koste van 

 de voortgebragte warmte-hocveelheid geleverd moet wor- 

 den. Het is de warmte-hoeveelheid die in eene gasfa- 

 briek, onder de retorten moet ontwikkeld worden, om 

 gas te kunnen stoken (id. p. 12 in which case a Ther- 

 moneutrality occurs). Bij sterk bitumineuse kool ruk- 

 ken zich de volatile bestanddeelen sneller, met meer 

 geweld los, en van daar de inmenging van kooldeeltjes, 

 wel te onderscheiden van het roet bij eene onvolledige 

 verbrandino:. 



Met het oog hierop blijkt dan ook de waarde der 

 Borneo'schc kool in vergelijking met de Engelsche over- 

 tuigend uit de derde kolom. 



DL. XVII. ^ 17 



