394 



droogte in de gronden als maximum aanwezig blijft, 

 als 100 tot 139. 



Al ware dus de chemische zaraenstelling van beide 

 geheel dezelfde , iets , wat bij zulke verschillen in phy- 

 sische eigenschappen echter onmogelijk is, dan zoude 

 reeds de grond no. 1 veel op de andere vooruit hebben 

 in vruchtbaarheid, vooral in den droogen tijds des jaars. 

 Doch zeer veel wordt de afstand tusschen de waarde 

 de theoretische vruchtbaarheid dezer beide gronden ver- 

 groot, zoo wij de aandacht vestigen op de hoeveelheid 

 van elk der bestanddeelen , die den graad van vrucht- 

 baarheid aanwijzen. 



Deze bestanddeelen zal ik ten deele, ieder voor zich 

 moeten behandelen. 



In organische stoffen , gezamenlijk onder den naam 

 van humus bekend, is de grond no. 1 bijna 3| moal 

 rijker dan no. 3. Ik wil niet beweren, dat de laatst 

 genoemde, in een vroeger tijdperk, even veel of zelfs 

 nog meer van die stoffen bevat heeft ; maar zeker is 

 het, dat hij er meer van moet bevat hebben, dan thans, 

 en dat het hoofdzakelijk dat verschil in humus is, 

 waardoor de zoo even genoemde en in cijfers uitgedrukte 

 physische hoedanigheden bepaald worden. Wij weten 

 toch,x dat dit mengsel van vergane overblijfsels in wa- 

 ter-opnemend — en terughoudend vermogen al de andere 

 voorname bestanddeelen der gronden overtreft. 



Maar het is vooral door hare eigene waarde, als voed- 

 sel, dat deze organische stof in den grond, de aan- 

 dacht verdient. 



In de eerste plaats, is op verre na niet het geheel 

 daarvan dadelijk bruikbaar voor de wortels. Alleen 

 zooveel er van door een alkali-potasch of soda,- kau 

 uiti^etrokken en opgelost worden, is in dien toestand. 



