292 



Tusschen vrees en hoop geslingerd, door den aanhou- 

 denden tegenspoed ontmoedigd en door de even bedoelde 

 meening in dwaling geleid, doofde de lust in de kakao- 

 kultuur allengs uit. 



Vele planters lieten, na vergeefsche pogingen tot verbe- 

 tering, hunne plantaadjen varen; anderen gingen met bij- 

 of overplanten slechts schoorvoetend voort en de meesten 

 vergenoegden zich met de enkele gezonde vnichten te pluk- 

 ken , overigens de boomen aan hun droevig lot en aan den 

 harden strijd tegen ongedierte en onkruid overlatende. 

 De uitvoer bedroeg in: 



1841 818 pikols. 



1842 963 



1843 577 



1844 ....;. 1152 



1843 382 



1846 1033 



1847 1000 



1848 437 



1849 730 » 



1830 800 



1831 ...... 800 



De heer Francis, die in 1847 als kommissaris de resi- 

 dentie ^lanado bezocht, schreef de daling, Avelke de kakao- 

 produktic ondergaan had, toe aan onvoldoende bewerking 

 van den grond bij het planten en aan slechte verzorging 

 der tuinen, zonder deswege in zijn rapport bijzonderheden 

 tot staving van dit gevoelen te vermelden of de ziektever- 

 schijnselen te doen kennen. Hij oordeelde eene regelmati- 

 pe uitbreiding der kuituur door tusschenkomst van het 

 bestuur, in het belang zoo wel van het gouvernement als 

 van de bevolking wenschelijk, en de toenmahgc resident, 

 zulks eveneens raadzaam achtende, zoo vaardigde de rege- 

 ring bij besluit van 5 September 1830 no. 15 den last uit, 

 om die uitbreiding in de Minahassa zooveel mogelijk te 

 bevorderen eu aan te moedigen, en tot dit einde aan elk 



