506 



deswege eenige moeite aanwendde, deze door de erlangde 

 betere residtaten werd beloond. 



Aangewende middelen (of herslel. 



Het eenige middel, hetwelk men vroeger, doch vruchte- 

 loos aanwendde, om zoo het heette de ziekte uit de ka- 

 kao-boomen te verdrijven, bestond in zwavel en andere be- 

 rookingen, waarmede men is opgehouden omdat er geen duur- 

 zaam herstel door werd erlangd en de moeite en kosten 

 daarvan afschrikten. 



Met eenig goed gevolg heeft men zeer kwijnende en geene 

 gezonde vruchten leverende boomen tot op een paar voe- 

 ten boven den grond afgekapt. 



De aldus ontkroonde stammen schoten nieuwe loten en 

 gaven later soms betere vruchten. 



Het is mij niet bekend, dat van de zijde der europesche 

 of inlandsche planters andere middelen tot wering van het 

 kwaad werden beproefd of in het grpot toegepast. 



Van mijne zijde is steeds aanbevolen en voor zooveel de 

 inlandsche bevolking betreft, gelast, om wijder te planten, 

 om uit te kappen waar de boomen te digt op een stonden , 

 om de boomen van dorre takken en bedorven vruchten te 

 zuiveren, om den grond te reinigen en om te werken. 

 Doch die maatregelen, ofschoon niet zonder goed effekt 

 blijvende, waren onvoldoende tegen het te bestrijden kwaad, 

 en kunnen uithoofde van den aard van hetzelve, de ge- 

 wenschte beterschap niet tot uitkomst hebben. Daartoe 

 worden andere meer direkt aantastende middelen vereischt. 



Tot dusverre ontbreekt evenwel de kennis dier middelen. 



Eenige proeven , door mij persoonlijk genomen , met was- 

 sching van zeepoplossing (volgens aanbeveling van den 

 heer Teysmann) , met aschinwrij ving, met berookingen en 

 met aschbemesting, geschiedden op eene te kleine schaal 

 en vorderden betrekkelijk te veel arbeids, om, zonder 

 zekerheid van welslaging, er de toepassing algemeen van 

 te kunnen vorderen. 



