öii) 



(Jat getuigt van ijverige belangstelling in liet lot zijner onder- 

 geschikten. Op deze wijze kan veel nut worden gesticht, 

 menig mensch^ileven behouden worden en het is daar- 

 om, dat wij zullen trachten dit onderwerp nader uiteen 

 te zetten en toe te lichten , ten einde den heer Wolterbeek 

 in zijne menschlievende pogingen op enkele punten te 

 regt te wijzen, en welligt ook ten algemeene nutte diens- 

 tig te zijn. De Handleiding der Vergiftleer van Van Hasselt 

 is hiertoe herhaaldelijk geraadpleegd. 



Hoewel de waarnemingen meer tot het gebied der ge- 

 neeskunde behooren, geven ze toch ook aanleiding, om in 

 nadere bijzonderheden te treden aangaande den aard der 

 slangen en hare vergiftigingsorganen , waardoor ze ook 

 in een natuurkundig tijdschrift niet misplaatst zijn; doch 

 buiten deze overweging is de rationele behandeling van 

 giftige slangenbeet een onderwerp , w aaraan in onze overzee- 

 sche bezittngen eene plaats waardig zal gekeurd worden in 

 ieder orgaan ter verbreiding van algemeene nuttige kennis. 



De begrippen omtrent de behandeling A?an giftige slan- 

 genbeet zijn zeer uiteenloopende. Men schenkt vertrouwen 

 aan middelen, die bij overlevering, zoowel bij europeanen 

 als inlanders , in groot aanzien staan en toch wanneer ze 

 met een onbevangen oordeel aan de wetenschap worden 

 getoetst, wordt dat vertrouwen spoedig aan het w^ankelen 

 gebragt, en volgt daaruit noodwendig de gewigtige kon- 

 klusie, dat met zoodanige middelen dikwijls de tijd verlo- 

 ren gaat, om met krachtige, door verstand en ervaring 

 geijkte, middelen het leven van het slagtoffer te redden. 



Tot deze twijfelachtige middelen behooren de onderschei- 

 dene slangen-kruiden en slangenwortels en de z. g. bezoar- 

 steenen. De laatsten worden in 5 soorten verdeeld : de mi- 

 nerale bezoar, eene spiesglansbereiding ; de vegetale bezoar, 

 de wortel van Dorstenia brasiliensis, en de animale of ware 

 bezoarsteenen , steenachtige konkrementen , die in de inge- 

 wanden van onderscheidene dieren worden aangetroffen en 

 gedeeltelijk uit bitter-aarde zouten, gedeeltelijk uit bewerk- 



