415 



» te openen? — of zulks met voordeel kan geschieden? — 

 «welke steensoorten zich daartoe aanbieden en op welke 

 «plaatsen de ontginning, gelet op het vervoer over zee, 

 "het best kan geschieden. 



w Vier dagen geleden ontving ik van het gouvernement 

 eene missive der direktie van de Natuurkundige Yereeni- 

 ging in Nederlandsch Indië, met bijgevoegde monsters mar- 

 mer, dat in Patjitan aan de kust is bevonden voor te ko- 

 men door den adsistent resident Noordziek, zoomede eene 

 scherf marmer afkomstig uit Europa en van tegels genomen, 

 welke gebruikt worden tot bevloering der Sociëteit Con- 

 cordia te Batavia. 



Ik heb de eigenschappen der aangebodene marmers on- 

 derzocht; dat van een tegeltje van Patjitan I genoemd, een 

 veelzijdig stuk van daar afkomstig met II aangewezen en 

 de scherf europeesch marmer door III aangeduid. Om 

 het overzigt gemakkelijk te maken, plaats ik hunne over- 

 eenkomstige eigenschappen naast elkander. 



I II III 



Afkomstig van Pa- Afkomstig van Pa- Afkomstig van Eu- 

 tjitan. tjitan. ropa; wordt te Bata- 



via aan de Sociëteit 

 Concordia gebruikt 

 tot bevloering. 

 Licht roodbruin en Zwart en grijs ge- Lichtgrijs geaderd, 

 groenachtig ge- adcrd. 

 aderd. 

 Minder fijn korrelig, Fijn korrelig en digt Fijn korrelig en digt 

 grover kristallijn van zamenstelling; van zamenstelling; 

 van zamenstelling volkomen gelijk is als marmer eene 

 dan III. aan III. zeer goede bouwstof. 



Niet zoo digt en Digt en gelijkmatig Digt en gelijkmatig 

 minder gelijkma- op het gepolijste op het gepolijste op- 

 tig op het gepo- oppervlak, zonder pervlak, zonder groe- 



