20 



PIPERACEAE. 



De uitvoer van zwarte peper heeft bedragen (tons) 



In 1914 zou Java van de Buitenbezittingen hebben ingevoerd 

 11.289 tons, n.1. van de Lampongs 10.918 tons, van Benkoelen 

 217 tons, van Banka 39 tons, en van de Zuider- en Ooster- 

 afdeeling van Borneo 115 tons. De Lampongs voerden nog 1.141 

 tons zwarte peper af naar Palembang. Deze cijfers maken het 

 mogelijk een overzicht te verkrijgen van de productie der ver- 

 schillende gewesten. De Lampongs blijken verreweg het belang- 

 rijkste productie-gebied te zijn en Palembang neemt een veel 

 lagere plaats in dan de uitvoeren zouden doen verwachten. 



Java heeft in 1914 meer geïmporteerd dan uitgevoerd en Batavia 

 fungeert dan ook slechts als marktplaats voor Zuid-Sumatra. De 

 volkscultuur is op Java, behalve in Zuid-West Preanger, zoo goed 

 als verdwenen; peper wordt daar nagenoeg alleen geplant als bij- 

 cultuur op europeesche ondernemingen en deze cultuur neemt ook 

 daar om verschillende redenen geleidelijk af. Een dezer oorzaken 

 is, dat de dadap, die de peper als steunboom dient, als schaduw- 

 boom noodgedwongen meer en meer wordt vervangen door Leucaena 

 glauca, Benth., welke voor steun van peper onbruikbaar is. 

 samenstelling. Het werkzame bestanddeel van de peper is het zeer scherp 

 smakende alcaloïd piperine, dat in zwarte peper tot een hoe- 

 veelheid van ruim 8 % voorkomt, in witte peper iets minder. 

 Het is een van de grondstoffen voor de bereiding langs che- 

 mischen weg van piperonal = heliotropine, de kunstmatige 

 heliotrope. 



/// het Museum: Pepermonsters van verschillende herkomst. 



53/1862. Piper retrofractum, Vahl. (Chavica officinarum, 



Miq., Ch. retrofracta, Miq. t Piper Ion gum, BI., P. 

 of f i ei narum, C. DC). 



Volksnamen. Mal : Lada pandjang, Tjabé, Tjabé djawa 



(op Java), Tjabé pandjang — Jav : Tjabéan, Tjabé alas, Tjabé 



soela — Mad :' Tjabé djamoe, Tj. ongghoe, Tj. sola. 



Den Piper Ion gum beschrijft Rumphius (V bl. 333) als een 



klimplant, waarvan de hoofdstengel van onderen een vinger dik 



en houtachtig is, zich aanstonds verdeelende in vele kruidachtige, 



doch taaie stengels, die zich niet anders dan met geweld laten 



aftrekken van den boom, waarom zij zich slingeren. 



voorkomen. Zij komt in den geheeleii archipel voor. Volgens Koorders' 



monographie der Piperaceae groeit lange peper op Java beneden 



600 M., bijna uitsluitend op arme, zeer droge gronden, o.a. op 



het strand, doch bij voorkeur in de periodiek hun loof verliezende 



bosschen. Zij wordt volgens Cramer (Teysmannia 1907, bl. 345) 



