PIPER. 21 



53/1862. zoogoed als niet gecultiveerd, omdat zij in het wild in voldoende 

 hoeveelheid voorkomt. Nochthans geeft Ridley (Spices, bl. 316) een 

 korte beschrijving van de cultuur op Java: hij zegt, dat lange peper 

 met stekken wordt voortgeplant en langs staken wordt geleid : de 

 Javanen zouden haar door snoeien beneden 5 voet hoogte houden; 

 werd zij niet gesnoeid, dan zou zij zeer hoog klimmen en — naar 

 men beweert — nooit bloeien. Volwassen planten bloeien en dragen 

 het geheele jaar door en leveren ieder paar dagen 30 a 40 vruchten. 



De hechtworteltjes worden volgens Rumphius gekauwd tegen 

 tandpijn en voor het zelfde doel gebruikt men een afkooksel van 

 de bladeren als mondspoeling. 



De ca 4 cM. lange, 6 mM. dikke, cylindrische vruchtaren (niet 

 te verwarren met de spaansche peper), blijven lang groen en hard 

 en zijn uitermate heet en scherp; ten laatste worden zij rood en 

 week, zoodat men ze met de vingers kan stukwrijven ; het vrucht- 

 vleesch is dan zoet en bevat vele harde, zwartachtige korrels, 

 die veel van haar scherpte en specerijachtigheid hebben verloren. 

 Tusschen de onrijpe en rijpe lange peper bestaat het zelfde gra- 

 dueele verschil als tusschen kruid- en moernagelen. Als zij 

 zwartgroen zijn en aan de punt een weinig rood beginnen te 

 worden, moet men ze afsnijden en in de volle zon of boven vuur 

 snel drogen ('), want anders verrotten zij licht, vooral als zij be- 

 ginnen rood te worden. Op Ambon, waar lange peper weinig 

 voorkomt, wordt zij niet veel gebruikt, doch zooveel te meer bij 

 de baliërs, Javanen en maleiers, die haar mengen onder hun 

 medicamenten tegen buikkrampen en winderigheid en in de zalf 

 tegen „koude lammigheid" (beri-beri ?). De ambonneezen, in- 

 zonderheid die van de Oeliassers, nemen de gedroogde vruchten 

 mede op hun zeereizen en gebruiken ze in de plaats van tjabé 

 rawit in het eten, gelijk andere maleiers en Javanen ze ook in 

 den kost gebruiken om de maag te versterken en als aphro- 

 disiacum. (Rumph.). 



Hasskarl (Het Nut No. 855) deelt mede, dat lange peper, fijn- 

 gestampt met aluin, poelasari en banglé, een smeersel levert, 

 waarmede de buik van kraamvrouwen wordt ingewreven. Voorts 

 is tjabé djawa een bestanddeel van bandrèk, een heet, warm ge- 

 dronken genot- (en zweetdrijvend) middel, waarvoor men een recept 

 vindt in Boorsma's Geneesmiddelleer bl. 27. 



Vorderman vermeldt tjabé djawa of tj. soela in Geneesmid- 

 delen 1. Onder laatstgenoemden naam komt — te Batavia zeldzaam, 

 doch in Midden-Java algemeen — ook het rijpe zaad in den 

 inlandschen medicijnhandel voor. Die zaden worden bereid 

 door wasschen van de rijpe vruchten, dus op dezelfde wijze 

 als waarop witte peper wordt gemaakt van de rijpe vruchten 

 van Piper nigrum, L. 



In de officieele uitvoerstatistiek wordt lange peper voor het 

 eerst afzonderlijk vermeld in 1913 en alleen van Bandjermasin, 



(') Volgens mondelinge mededeeling van Dr. Boorsma worden op Java 

 (niet in de Soendalanden) de vruchten veelal voor het drogen gestoomd 

 en met asch bestrooid; de tjabé djawa is alsdan in 2 dagen droog, terwijl 

 niet op deze wijze behandelde vruchten 5 of meer dagen vereischen. 



