PIPER-CHLORANTHUS. 23 



Piper Sirium, C. DC. (C h a v i c a M e 1 a m i r i s, Miq.). 

 Volksnamen. Mal. Mol: Sirih kandati, S. oetan — Alf. Amb: 

 Amelaun albar. 



Van Sirifolium sylvestre deelt Rumphius (V bl. 342) 

 mede, dat het is een kruipende, op Ambon veel in het wild 

 groeiende heester, die niet de boomen oploopt, doch met zijn 

 lange, vingerdikke stengels over andere heesters kruipt. 



Den bast, de bladstelen en de bladeren kan men alle gebruiken 

 in de plaats van sirih; de eerste kan zelfs gedroogd worden. De 

 bladeren zijn twee maal zoo groot als die van de gewone sirih, sterk 

 van smaak als de bladeren van Siriboa, doch zeer goed bruik- 

 baar bij gebrek aan gewone sirih: inlanders, die aan den rookach- 

 tigen geur gewend zijn, gebruiken ze zelfs liever. Men neemt 

 alleen de jonge bladeren; de oude zijn te scherp en bezwaren 

 het hoofd (Rumph.). 



In hetzelfde hoofdstuk beschrijft Rumph. nog in het kort een 

 Siriboa sylvestre, bij de ambonneezen Amelaun halat 

 genoemd, op de vorige gelijkend, doch wel klimmend, met on- 

 bruikbare vruchten als die van de sirih boewah. De bast van deze 

 nog niet herkende soort kan volgens Rumph. gedroogd en insgelijks 

 gebruikt worden als sirih. 



CHLORANTHACEAE. 



Chloranthus brachystachys, Bl. 



Volksnamen. Jav: Atoekan. 



Opgerichte heester, 1 a 2.50 M. hoog, voorkomend in West- en 

 Midden-Java in vochtige bosschen tusschen 1500 en 2100 M. zee- 

 hoogte (Backer, Schoolflora). 



Blume (Flora Javae) vermeldt, dat hij in gebruik overeenkomt 

 met Ch. officinalis, Bl., doch aangezien hij vrij zeldzaam is en 

 hooger in het gebergte groeit, wordt hij zonder twijfel veel min- 

 der gebezigd. 



Chloranthus inconspicuus, Sw. 



Volksnamen. Soend: Barlèn. 

 Opgericht heestertje, 0.50 a 1 .50 M. hoog, inheemsch in China, op 

 Java soms aangeplant in het gebergte (Backer, Schoolflora). Vroeger 

 werd deze soort op vrij groote schaal in de omgeving van Parakan 

 Salak (Preanger Regentschappen) op 700 M. zeehoogte gekweekt — 

 en thans vermoedelijk nog wel in de kampongs — om de aroma- 

 tische bladeren en bloemen, die onder thee voor de inlandsche 

 markt werden gemengd om die geurig te maken en waarschijn- 

 lijk ook wel om de hoeveelheid te vermeerderen ; de bloemen 

 werden na het drogen van de thee uitgezocht. 



Chloranthus officinalis, Bl. 



Volksnamen. Mal: Kêrastoelang — Soend: Krastoelang — 



Jav: Manik, Moeni, Oejah oejahan, Paloedêngên. 



Opgerichte heester, 0.50 a 2.50 M. hoog, op Java wildgroeiend 



tusschen 50 en 1450 M. zeehoogte in schaduwrijke, niet te droge 



bosschen (Backer, Schoolflora) en ook wel eens gekweekt om 



de geneeskrachtige eigenschappen. 



