24 CHLORANTHACEAE — JUGLANDACEAE. 



54 1868. Almerood schreef in het Tijdschr. v. Land- en Tuinbouw en 

 Boschcultuur, 4e jaargang bl. 214, dat de zonderlinge naam 

 krastoelang aan deze aromatische plant is gegeven, omdat zij 

 pijn in de beenen en lendenen zou genezen. Óf dit inderdaad 

 liet geval is, wist hij niet, doch wel dat zij zijns oordeels als 



Genotmiddel, genotmiddel gesteld moet worden boven java-thee. De soen- 

 danees, zegt hij, gebruikt meestal een aftreksel van de gedroogde 

 wortels, zelden van de stengels en bladeren. Zijn ingenomen- 

 heid met dit product wordt niet onaardig geïllustreerd door de 

 mededeeling, dat het hem aanvankelijk niet gelukte om levende 

 planten te verkrijgen en, onderzoek doende naar de oorzaak 

 daarvan, hij van een ouden inlander vernam, dat ten tijde van de 

 Gouvernements theecultuur een verbod zou zijn ui'gevaardigd 

 van den verkoop van krastoelang, omdat men daarvan nadeel 

 vreesde voor den afzet van (de toen niet bijzonder lekkere) thee. 

 Het gebruik als genotmiddel wordt ook door andere schrijvers 

 vermeld. Zoo zegt Teysmann in het Natuurk. Tijdschr. v. 

 N.l. dl 34, bl. 236, dat de soendaneezen de wortels aftrekken 

 als thee en dat het genot van dien drank wordt gevolgd door 

 een aangename transpiratie. De chineezen leggen volgens mede- 

 deeling van Dr. Boorsma de wortels wel onder in de kisten met 

 thee om die geurig te maken. 



Medicinaal. Krastoelang is verder een van de nimmer bij de bataviasche 



medicijnverkoopers ontbrekende drogerijen; Vorderman (Genees- 

 middelen I) zegt, dat de pakjes, die uit den stengel met wortel 

 en bladeren bestaan, worden aangebracht uit de Preanger. Blume 

 stelde haar als geneesmiddel zeer hoog: in diens Flora Javae 

 leest men het volgende: Alle deelen van deze plant hebben, 

 gewreven, een aromauschen geur, dien ze, wanneer ze gedroogd 

 worden, langzamerhand verliezen. Vooral de wortels bezitten 

 een zeer weiriekenden kamferreuk, gepaard met een aromatischen, 

 eenigszins bitteren smaak. Snel gedroogd en zorgvuldig bewaard 

 behouden ze die eigenschappen zeer lang en zij behooren tot 

 de krachtigste opwekkende middelen die het plantenrijk voort- 

 brengt. Zij worden aangewend, zoowel in afkooksel als gekneusd 

 en met koelilawan gemengd, tegen de krampen waarmede de 

 barenden bezocht worden. Op gelijke wijze toegepast (vermengd 

 met adiaphorische medicamenten, als adas en selasi) heb ik 

 ze zeer heilzaam bevonden tegen pokken en zelf met gunstigen 

 uitslag gebruikt, gedroogd in aftreksel, bij koortsen, gepaard gaande 

 met groote spierzwakte en onderdrukte huidwerkzaamheid. Toen 

 in het jaar 1825 in Rembang, Cheribon en Tjiandjoer de inlanders 

 tengevolge van voortdurende vochtige warmte, welke gevolgd 

 was op buitengewoon lang aanhoudende droogte, aan zwaren 

 typhus leden, welke ziekte in zeer groote mate werd vergezeld 

 van zwakke pofs, bewusteloosheid, hevig braken en galachtige 

 ontlastingen, nebben de wortels zich veelvuldig uiterst nuttig ge- 

 toond, vooral in Tjiandjoer. Evenzoo heeft hetzelfde geneesmiddel 

 zijn hooge waarde bewezen tegen de boosaardige intermitteerende 

 koorts, die in het jaar 1824 vele streken van Java teisterde. 

 Dr. Bleeker noemt in het Natuur- en Geneeskundig Archief 

 1844, bl. 170 de wortels een beproefd geneesmiddel tegen tus- 



