CASTANEA. 27 



bl. 10) bijv. zegt: „de groote, langwerpige vruchten van den bë- 

 rangan gadjah zijn zeer purgeerend en veroorzaken bij geringe 

 hoeveelheid opgezetheid; anderen beweren, dat zij ongestraft kun- 

 nen worden gegeten. De smaak is duidelijk bitter." 

 In het Museum: Hout. 



62/1891. Castanea rhamnifolia, Kurz (Callaeocarpus rham- 



nifolia, A. DC). 



Volksnamen. Mal : Këtèmbon (Banka), Pasang barangan 

 babi (Palemb.). 

 Boom, 30 a 35 M. hoog en tot 1 M. dik, op Banka gevonden in de 

 kuststreken, in Palembang op + 800 M. zeehoogte. Het hout is tame- 

 lijk hard en wordt daarom door de inlanders niet veel gebruikt, zoo- 

 dat de eigenschappen weinig bekend zijn. Op Banka bezigt men het 

 voor wielen van kruiwagens, stelen van patjoels enz., in Palembang 

 voor onbewerkte stijlen. Het wordt gezegd bestand te zijn tegen 

 weer en wind en niet te worden aangetast door insecten. 



De zaden worden in Palembang gekookt door de bevolking gegeten. 

 In het Museum: Hout, vruchten. 



62/i89i. Castanea sativa, MUI. (C. vulgaris, Lam.). 



Sinds Januari 1894 wordt in den bergtuin te Tjibodas een 

 heester of kleine boom gecultiveerd, ingevoerd uit Japan en in 

 de Verslagen omtrent 's Lands Plantentuin aangeduid als ja- 

 pansche kastanje. Dat over het jaar 1895 (bl.64) zegt, dat enkele 

 der ontvangen planten goed doorgroeiden en reeds begonnen te 

 dragen, wat echte'r werd beschouwd als een bewijs van zwakte. 

 Die vrees bleek evenwel ongegrond: de volgende verslagen 

 maken geregeld melding van het voortbrengen van enkele vruchten, 

 tot eindelijk in dat over 1899 (bl.68) kon worden gerapporteerd, 

 dat de vruchtdracht toenam en zaden waren uitgelegd, omdat 

 deze plant een goede vruchtboom zou kunnen blijken te zijn 

 voor onze bovenlanden. Of hij vaak geplant wordt, is mij niet 

 bekend. De vruchten zijn klein, doch doen volgens veler oordeel 

 in smaak niet onder voor de europeesche kastanjes. 



62/ i89i . Castanea sumatrana, Oerst. (Callaeocarpus sumatra- 



na, Miq., Castanopsis sumatrana, A. DC). 

 Volksnamen. Mal. Palemb: Barangan padi, Pasang barangan. 



Groote, zware boom, 30, soms 40 M. hoog en 1 M. dik, met 

 meestal hoekigen stam en zeer zware kroon : in Palembang werd 

 er materiaal van ingezameld op 150 M. en op pi. m. 550 M. zeehoogte. 



Mij werd bericht, dat het hout niet wordt gebruikt, omdat het 

 zelden in voldoende lengte is te krijgen en bovendien wordt 

 het gezegd zeer sterk te scheuren en niet duurzaam te zijn; 

 Stakman (No. 6) zegt daarentegen van den bangan of këmësindël 

 van Toelangbawang, vermoedelijk dezelfde soort, dat het hout sterk 

 en duurzaam is en wordt gebruikt voor huisbouw. 



De zaden worden gepoft, geroosterd of gekookt veel gegeten: 

 men treft ze in den vruchttijd in groote hoeveelheden aan op 

 de pasars in Palembang. Men maakt er ook een soort van ëm- 

 ping van, die plaatselijk lëpoeng of rëbo wordt genoemd, door 



