BROUSSONETIA-CUDRANIA. 43 



64/1930. Sloetia Sideroxylon, T.& B. (A r t o c a r p u s e 1 o n g a t a, 



Mig.). 

 Volksnamen. Mal: Kapini, Këpinis, Plndis, Tëmpinis. 



Hooge boom, niet zeer algemeen, welke een der kostbaarste hout- 

 soorten oplevert van Sumatra's Westkust. Het hout is zwaar, zeer 

 hard, donkerroodbruin van kleur (Cordes, Tijdschr. der Ind. Mij. 

 v.N. & L., dl. 14, bl. 160). 



In de Straits is het Riouwsch ijzerhout beter bekend dan hier, 

 zoodat Ridley (Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 96) er een uitvoerige 

 beschouwing aan wijdt. De boom komt voor op het geheele Mal. 

 schiereiland in het oerwoud en in secundaire bosschen. Waar 

 hij vrij staat, schiet hij dikwijls op met meerdere stammen, doch 

 in het dichte woud is hij eenstammig en bereikt een hoogte van 

 60 a 80 voet; exemplaren van die grootte zijn echter zeldzaam 

 geworden. Het spint is gewoonlijk vrij dik, doch ook dat is hard 

 en goed. Het kernhout is roodbruin of donkerbruin, hard en taai 

 en wordt noch door witte mieren of paalworm, nóch door zwam- 

 men aangetast. Het is meer duurzaam dan wellicht eenige andere 

 timmerhoutsoort van de Straits, wat door Ridley met bewijzen 

 wordt gestaafd. Burn Murdoch (II, bl. 9) sluit zich geheel bij Ridley 

 aan en zegt, dat het hout meest wordt gebruikt voor draagstokken, 

 stijlen, palen, handvatten van gereedschap, spaken van wielen 

 enz. De groote duurzaamheid onder ongunstige omstandigheden, 

 speciaal het weerstandsvermogen tegen termieten en paalworm, 

 wordt ook geroemd in het Tijdschr. v. Ind. T., L. & V. kunde, dl 

 2, bl. 119 en 310. Teysmann spreekt in het Natuurk. Tijdschr. v. 

 N. I., dl 25, bl. 195 meer in het bijzonder over het gebruik van de 

 gespleten stammen voor steun voor peper op Riouw; dit mate- 

 riaal zou te verkiezen zijn zelfs boven djati. 



De berichten, die de museum-monsters vergezelden, zijn met 

 het voorgaande geheel in overeenstemming. Te Benkoelen gebruikte 

 men dit hout voor het dek van den aanlegsteiger en de Opzichter 

 Ie Klasse der B.O.W. De Vries te Priaman roemde tëmpini of kajoe 

 bësi zeer voor stijlen van huizen en dekplanken voor bruggen, 

 doch daar is het niet in zware balken te krijgen, zoodat het 

 meest wordt gebruikt voor spaken van wielen e.d. klein werk. 



Het is wel jammer, dat uit alle berichten moet worden gecon- 

 cludeerd, dat deze uitmuntende houtsoort slechts in zeer beperkte 

 hoeveelheid voorkomt. 



In het Museum: Hout. 



64/1942. Cudrania spinosa, Kds. (C. javanensis, Tréc). 



Volksnamen. Mal: Këdërang, Koedërang — Soend: Kocdë- 



rang — ]av. Tëgërang — Bi ma: Tjira. 

 In zijn Exkursionsflora beschrijft Koorders Cudrania spinosa 

 als een klimmenden heester, ca 20 M. hoog, zeldzamer een klein, 

 bijna opgericht boompje met hangende takken. Hoewel het, uit 

 een botanisch oogpunt beschouwd, volkomen correct is om een 

 dergelijk gewas een klimplant te noemen, wordt toch de habitus 

 m.i. beter geschilderd door Rumphius (V, bl. 22), wiens Cudranus 

 door Koorders als synoniem wordt erkend. R. beschrijft hem als 

 een scherp gestekelden heester, die zich verdeelt in vele takken, 



