CUDRANIA-GYMNARTOCARPUS. 45 



"i 1942. omtrent het geelhout van West Nieuw-Guinea. De stamplant word-t 

 daar genoemd een Haan, die vrij algemeen wordt aangetroffen, 

 overal waar de bodem niet zout of bepaald moerassig is. In- 

 zameling heeft plaats in de streken rondom de Macciuergolf, 

 aan den overwal van Karas en in Kowiai tot aan Bitjaroe. Men 

 maakt de lianen los van de boomen, waarin zij zijn geklommen, 

 wat een lastig werk wordt genoemd van wege de groote doorns, 

 en kapt de bruine kern, nadat die van bast en spint is ontdaan, 

 in stukken van 1 M. lengte. Deze worden na drogen gebonden 

 in bossen van pl.m. 20 Kg. gewicht. De prijs te Fakfak bedroeg 

 in Juni 1905 4 a 5 gulden per picol; de uitvoer is gericht naar 

 Makassar. Ondanks herhaalde aanvragen ben ik niet in het be- 

 zit kunnen komen van herbarium van deze liaan, noch van de 

 stamplant van het geelhout van Timor. 



De handel in geelhout is niet van belang ontbloot, hoewel Handel. 

 het niet wordt uitgevoerd naar buiten het tolgebied: het in den 

 europeeschen handel voorkomende geelhout is van braziliaanschen 

 oorsprong en wordt gezegd afkomstig te zijn van Chlorophora tinc- 

 toria. Gaud. Exacte gegevens omtrentde handelsbeweging binnen het 

 tolgebied zijn niet verkrijgbaar, doch uit de door het Èncyclopae- 

 disch bureau gepubliceerde cijfers blijkt, dat de residentie Timor 

 in 1914 verfhout ter hoeveelheid van 661 tons naar Java heeft 

 verscheept en het leeuwendeel heeft daarin ongetwijfeld gehad 

 het geelhout. 

 In het Museum: Geelhoutmonsters. 



64/1945. Gymnartocarpus venenosa, Boerl. (Artocarpus v e- 



nenosa, Zoli, A. t y 1 o p h y 1 1 a, Zoll). 

 Volksnamen. Mal: Pédjatei (W. Afd. v. Born). — Soend: 

 Poeroet — }av: Boeloe ongka, Boeloe timoen. 



Hooge, dikke boom, op Java voorkomende beneden 1000 M., 

 die langen tijd de reputatie genoot van buitengewoon giftige eigen- 

 schappen te bezitten, in één adem genoemd wordend met den 

 beruchten pohon oepas. K. & V. (XI, bl. 28) geven onderscheiden 

 vindplaatsen op en zeggen, dat hij niet zelden voorkomt op vrucht- 

 baren bodem in heterogene oerwouden, doch maken geen melding 

 van de door den volksmond beweerde giftigheid van het melksap. Melksap. 

 Zoo wordt in de Indische Vergiftrapporten onder No. 65 gezegd, 

 dat Poeroetsap, in spijzen gedaan, roering in den buik, braking 

 en hevige diarrhee veroorzaakt, doch niet doodelijk is en onder 

 No. 226 dat men er in de Westerafd. v. Borneo ratten, honden, 

 katten en kippen mee doodt. Greshoff (Plantenstoffen II, bl. 186), 

 die zich veel moeite heeft gegeven om deze kwestie op te lossen, 

 doch niet voldoende materiaal kon krijgen, nam inderdaad vergif- 

 tigings-verschijnselen — zij het ook relatief zwakke — bij inspuiting 

 waar. Boorsma (Plantenstoffen III, bl. 108), die over een grootere 

 hoeveelheid onderzoekingsmateriaal beschikte, bevond het melksap 

 insgelijks wel giftig, doch niet in bijzondere mate. Als giftig be- 

 standdeel scheidde deze een stikstofhoudend lichaam af, dat in 

 werking met het melksap overeenkomt. 



Van de mede onder sterke verdenking van giftigheid staande vruchten, 

 vruchten zeggen K. & V., dat het vruchtvleesch zuurachtig smaakt 



