PIPER. 13 



De bladeren, met water bevochtigd en gewikkeld in een ander 

 blad warm gemaakt onder de asch of boven het vuur, worden 

 gelegd op gezwollen leden en verwekken dan na een korte poos 

 een tinteling; zij zijn een krachtig roodmakend middel, dat ook 

 blaren trekt (Rumph.). 



53/1862. Piper fragile, Benth. 



Volksnamen. Mal. Mol: Sirih pait, Tali pait — Ternate: 

 Goemi momadi, Soelamoe tali. 



Pharmacum magnum funis beschrijft Rumphius (V bl. 

 42) als een klimplant, thuis behoorend op Ternate en in de 

 Molukkeu, bij voorkeur groeiend op klippige kapen of hoeken, 

 zoowel in het bosch als nabij het strand. De eerste, groot- 

 bladige soort, groeit het meest landwaarts. Met een enkelen 

 langen stengel loopt zij de hooge boomen op, van den eenen 

 overgaande op den anderen, alvorens zich te verdeelen in dunne 

 rijsjes. Gewoonlijk is de stengel een arm of been dik, vuilgrauw 

 en groen van kleur, voorzien van uitpuilende kringen, van onderen 

 3a 4 vingers van elkaar, naar boven toe verder uiteen. 



De broze schors is een pink dik, zuiver en niet onaangenaam 

 bitter, waardoor deze soort gemakkelijk is te onderscheiden van 

 andere wilde sirih's. Die schors heeft een groot gebruik in de 

 medicijnen ; zij dient in de eerste plaats tegen het overblijfsel 

 van de ambonsche pokken, dat men Cormentos noemt, d .z. harde 

 bulten nabij de gewrichten. Men drinkt daartoe 's morgens nuch- 

 teren een warm afkooksel van den bast met dien van Soloelo 

 tali=Goemi soesoe [Sol u lus funicularis, door R. in het voor- 

 bijgaan beschreven (V bl. 43) als een klimplant met bladeren 

 als Solulos arbor (Ormocarpum) doch kleiner en smaller, 

 bijna als Toeri, met een gelijke schors, zoet van reuk en smaak), 

 terwijl met het schuim, dat bij het koken is ontstaan, de bulten 

 worden gewreven. Hetzelfde afkooksel geneest buikkrampen, de 

 derdedaagsche koorts, graveel en gonorrhee. 



Gekookt met den wortel van Alstonia scholaris, R. Br. is zij 

 een goed middel tegen pleuris en koliek en alleen in water ge- 

 kookt of een halve lemon swanggi daarbij gevoegd, verkrijgt men 

 een drank, goed om 's ochtends in te geven aan kinderen, die 

 vol wormen zitten, alsmede aan volwassenen, die een gele, on- 

 gezonde kleur hebben en met de geelzucht beladen zijn, want 

 met haar doordringende bitterheid opent zij alle verstoppingen 

 des ingewands. Als men dezen bast bewaren wil, moet hij met 

 bijzondere zorg worden gedroogd; de stengel met den bast eraan 

 is moeilijk te drogen, want het vooze hart verrot zeer gemakkelijk. 

 Van dikke stukken pelt men de schors zeer voorzichtig af en 

 droogt die langzaam doch volkomen bij den haard. Stengel- 

 stukken, niet dikker dan een arm, worden in 4 of 6 stukken 

 gespleten op de zelfde wijze gedroogd. 



De bladeren zijn bij de inlanders in gebruik als middel tegen 

 abscessen in den buik; zij worden daartoe besmeerd met 

 sandelhout en curcuma, wat warm gemaakt en op het absces 

 gelegd, waardoor dit spoedig doorbreekt. Als dat geschied is, 

 wordt het gezwel gezuiverd door middel van een verband van 



