PIPER. 7 



53/1862. de wortels van oude planten worden uitgegraven met een stuk 

 van den wortel en geplant bij andere boomen, zooals Cocos, 

 Moringa, Pterocarpus : men meent, dat zij tegen den kèlor ge- 

 plant, bijzonder scherpe vruchten geven. De boomen opgeloopen 

 zijnde, vereischen zij geen toezicht en blijven lange jaren in 

 productie. De smaak der bladeren is sterker dan van de vorige, 

 't hoofd bezwarende. 



De vruchten zijn lange, pinkdikke staarten, spaansch-groen 

 met wat grauw vermengd, scherper en specerijachtiger van smaak 

 dan de sirih daoen. Zij moeten worden geplukt voor ze vol- 

 komen rijp zijn, want alsdan zijn zij week van vleesch en ver- 

 rotten licht. Men onderscheidt er drie vormen van: a) Siriboa 

 poetih of S. ajêr, waarvan de smaak niet scherp maar specerij- 

 achtig is, den mond met een goeden geur vervullende en daarom 

 het meest in gebruik; b) Siriboa kambing, scherper van smaak 

 en min of meer bokachtig, doch aangenaam in den mond en 

 vanwege den bijzonderen smaak door sommigen geprefereerd; 

 c) Siriboa koelilawan, waarvan de vruchten in reuk en smaak 

 het heetst zijn, doch aangenaam, niet brandend in den mond en 

 herinnerend aan de welriekende schors koelilawan. Wegens 

 haar ruigheid kwetst evenwel die vrucht het verhemelte, doch 

 sommigen zijn daaraan gewend. 



Als derde variëteit van Piper Betle, L. wordt ten slotte volle- 

 digheidshalve nog genoemd de var. densum, voorheen bekend 

 als C h a v i c a densa, Miq. of Piper densum, BI. Vor- 

 derman (Geneesmiddelen 1) noemt haar als een producent van 

 tjabé djawa (Piper retrofractum, Vahl.), mogelijk het voetspoor 

 volgend van Hasskarl (Het Nut No. 855), die ook dit tweetal 

 aanneemt als stamplanten van de javasche lange peper en de 

 mogelijkheid is niet buitengesloten, dat inderdaad wel eens de 

 vruchten worden gebezigd als lange peper; de inlander gebruikt 

 in zijn medicijnen met genoegen twee op elkaar gelijkende artikelen 

 door elkaar. 



Het hoofdgebruik van de sirih is overbekend. Rumphius zegt, 

 dat zij twee op zich zelf onsmakelijke zaken, pinang en kalk, met 

 elkaar weet te vereenigen tot een smakelijk geheel, hoewel sirih 

 zelf ook niet aangenaam is en scherp. Een volledige sirihpruim 

 bevat evenwel meer, n.1. gambir en tabak. De samenstelling is ech- 

 ter in verschillende streken niet gelijk en een of meer van de ge- 

 noemde bestanddeelen kan ontbreken, zoozeer zelfs, dat alleen de 

 pinang en de kalk overblijven. In de Molukken acht men de pinang 

 het voornaamste bestanddeel en spreekt erdusnietvan „makan sirih" 

 maar van „makan pinang". Van de sirih wordt in het westen van 

 den archipel gebruikt het blad, in het oosten — de oostelijke land- 

 tongen van Celebes en verder oostwaarts — de vruchtaar van 

 de var. Siriboa, waarvan men een stuk afbreekt of bijt, met de 

 breukvlakte in kalk doopt en in den mond steekt, gevolgd door 

 een stukje van de pinaiignoot, mede in kalk gedoopt, waarna de 

 „pruim" wordt gecompleteerd met een plukje tabak. De sirih 

 boewah is volgens Rumphius aangenamer van smaak en sterker 

 van geur dan de sirih daoen, doch ook scherper, zoodat niet ieders 

 mond ze kan verdragen. Die evenwel aan sirih boewah gewoon 



