PIPER. 5 



reuk hebben. Het recept daarvoor vinden belanghebbenden bij 

 Rumph. 



De versche bladeren, met wat water gewreven en op het Bladeren. 

 voorhoofd gesmeerd, trekken hoofdpijn uit (R.). 



53,1862. pjper Betle, L. (Chavica auriculaia, Miq., C h. 



Bet Ie, Miq.). 

 Volksnamen. Zie De Clercq's PI. Wdb. 



De Sirih is in Ned.-Indië inheemsch en wordt bij alle volken cmtuur. 

 van den archipel gecultiveerd, doch nooit op groote schaal. Vaak 

 vindt men eenige planten voor eigen gebruik op de erven der 

 inlanders. Aanplantingen bestemd voor den verkoop, worden 

 insgelijks meestal aangelegd op de woonerven en zijn daarom 

 steeds van bescheiden afmetingen. Op Java groeit zij het best 

 tusschen 200 en 1000 voet; zij verlangt een dooriatenden, diep 

 omgewerkten bodem, bemesting en geregeld onderhoud. Is de 

 grond plantklaar, dan worden volgens Stoll (Tijdsch. der Ind. Mij. 

 v. N. & L. dl 66, bl. 96)opl'/ 2 M. afstand steunboomen geplant. 

 Bij voorkeur gebruikt men daarvoor 3 a 4 M. lange stekken van 

 dadap (Erythrina), kèlor (Moringa oleifera, Lam.), kajoe koeda 

 (Odina Wodier, Roxb.), of kapok, omdat de stekken daarvan zeer 

 gemakkelijk aanslaan en sterk snoeien goed verdragen. 



Sirih is niet bestand tegen een constant vochtigen bodem; 

 echter is ruime besproeiing noodig in den drogen tijd, omdat de 

 bladproductie bij gebrek aan vocht sterk afneemt, terwijl natuurlijk 

 juist in den oostmoesson de prijzen het hoogst zijn. Zoowel voor 

 de drainage als om eventueel in den drogen tijd water aan de 

 planten toe te voeren, worden daarom vaak om de twee rijen 

 goten geslagen. 



Zijn de steunboomen goed beworteld, dan maakt men in het 

 begin van den regentijd in den grond rondom de stammetjes 

 een gootje, legt daarin bij ieder boompje een sirihstek en bindt 

 het einde tegen den steunboom. Als stekken gebruikt men bij 

 voorkeur toppen van oude stengels ter leng/e van x \ 2 M. Na 

 verloop van een paar maanden klimmen de uitspruitsels tegen 

 de stammen op. 



Rumphius beschrijft deze cultuur treffend juist door te zeggen, 

 dat men een langen stok van versch gekapt hout, waar de schors 

 nog omheen zit — de steunsels bij de sirihcultuur toch zijn feitelijk 

 geen boomen, doch staken, waarin men juist voldoende leven 

 laat om te voorkomen dat ze dood gaan — in den grond zet. 

 De stek tegen dien stok gebonden zijnde, hecht zich in zijn 

 schors en loopt hem op met een, twee of drie stengels, want de 

 overige breekt men af; de zijtakken laat men in de lucht zwieren, 

 doch niet te lang. Daaraan groeien dan de eetbare bladeren, 

 want die aan den stam en vastgewortelde takken staan, worden 

 niet geschikt geacht om te kauwen. Men moet ze niet te vlug 

 plukken, maar wachten tot de stengel terdege vastgeworteld is 

 en boven van den stok afhangt. Hoe veelvuldiger men hem de 

 bladeren alsdan afneemt — te weten hier en daar een — en hoe 

 korter de zijtakken (het „vruchthout") blijven, hoe beter en 

 smakelijker de bladeren zijn (Rumph.). 



