ARTOCARPUS. 57 



Ticoe der Afdeeling Priaman (S.W.K.) en dat het zware, fraaie, 

 oranjeroode (doch donker bestervende) kernhout daar wordt gehou- 

 den voor een van de allerbeste en duurzaamste timmerhoutsoorten. 

 In het Museum : Hout. 



64/1946. Artocarpus Maingayi, King. 



Volksnamen. Tjêmpëdak ajer. 

 Boom van middelmatige afmetingen, voorkomend in het wes- 

 telijk deel van den archipel. Volgens Ridley (Mal. Timmerhoutsoor- 

 ten, bl. 101) gelijkt het hout zeer op dat van A. integrifolia, L. f. en 

 wordt gebruikt voor balken en voor het bouwen van booten. 



64/1946. Artocarpus polyphema, Pers. 



Volksnamen. In vele talen (met kleine wijzigingen): Tjêm- 

 pëdak. 



Tot 15 M. hooge, 40 cM. dikke vruchtboom, inheemsen in den 

 archipel en algemeen aangeplant. 



Het hout is geschikt voor huisbouw en meubelen (K. & V. — 

 XI, bl. 21). Volgens Hasskarl (Het Nut No. 862) is het gelijk aan 

 dat van Artocarpus integrifolia, L. f., volgens Ridley (Mal. Tim- 

 merhoutsoorten, bl. 100) goed voor huisbouw en voor booten. 

 Rumphius (I, bl. 107) beschrijft het kernhout als donkergeel, bruin 

 bestervend en gelijkend op ijzerhout, ook redelijk hard en duur- 

 zaam, als het afkomstig is van oude boomen. Echter is er, zegt 

 Rumphius, nog een tweede soort, de vorige in alles gelijk, doch 

 het vleesch is wit en laf van smaak; deze houdt men voor wild 

 en het hout hiervan is nog veel bekwamer tot timmeren dan 

 het eerste en het ijzerhout zeer gelijk, behalve dat het zoo bruin 

 niet besterft. 



De bast van wildgroeiende boomen schijnt wel voor touw te 

 worden gebezigd. Van de juistheid der determinatie van het uit 

 de Pad. Bovenl. ontvangen materiaal van tjoebadak oetan ben ik 

 echter niet geheel zeker. 



De vrucht, vervolgt Rumph., is veel kleiner dan de nangka en 

 het vleesch geler, sappiger en lekkerder, doch dunner. De ambon- 

 neezen echter hebben doorgaans de zaden nog liever dan het 

 vleesch, dewijl ze gezoden of gebraden bekwamer zijn om er den 

 buik mee te vullen; zij worden toebereid op de wijze als vermeld 

 voor den nangka en men houdt ze voor beter. In deze oostelijke 

 landen (van Boeton oostwaarts) zijn zij zeer overvloedig; geen 

 inlander zoo arm aan land, of hij heeft in zijn perk dien boom, 

 daar hij ook zijn meesten kost van krijgt. De vruchten van de 

 onder „hout'' bedoelde witte soort worden weinig rauw gegeten, 

 maar meest gebruikt als moes (Rumphius). 



In het Museum: Bast, vruchten, conserven, zaden. 



i 1946. Artocarpus pomiformis, T. & B. 



Volksnamen, op Java: Nangkadn (?). 

 Tot 40 M. hooge, 50 cM. dikke boom van Java, mogelijk ook 

 voorkomend op Sumatra, op Java — naar uit de spaarzame mede- 

 deelingen daaromtrent blijkt — waarschijnlijk nogal zeldzaam. Het 

 houdt wordt voor huisbouw gebezigd (K. & V. — XI, bl. 23). 



