54 MOKACEAE. 



overvloedig groote, sappige vruchten gaven. Ook Wigman verkreeg 

 te Buitenzorg gunstige resultaten (Teysmannia 1902, bl. 214), tot 

 eensklaps de stammetjes van onder tot boven werden aangetast 

 door kleine boorkevers, zoodat de boompjes afstierven. Anderen, 

 wetend welk gevaar hier de jonge planten bedreigt, wendden het 

 af door de stammetjes nu en dan met kopersulfaat en kalk in 

 te smeren. W. acht vijgen de moeite van de cultuur hier wel 

 waard en te Sindanglaja en Lembang ziet men ze dan ook vrij veel. 

 Van waar deze vijgen afkomstig zijn, is niet na te gaan. Wel 

 is bekend, dat te Tjibodas in begin 1894 jonge planten zijn in- 

 gevoerd uit Japan, die blijkens het Verslag omtrent 's Lands Plan- 

 tentuin (bl. 63) tegen het eind van het jaar reeds begonnen te 

 dragen. De beide volgende verslagen brengen het bericht dat de 

 groei bevredigend was, doch dat de eerste vruchten flauw waren. 

 Daarna wordt van Ficus carica geen melding meer gemaakt. 



Ficus consociata, Bl. 



Volksnamen. Mal: Karet bèloelang (Beuk.), Karet binasah 

 ( Lamp.)— Soend: Kijara kowang- Westerafd. v. Borneo: Ka- 

 joe ara seher, Kajoe ara sêrapat—Z. & O. Afd. v. B : Loenoek 

 ampëlas, L. tempëlas. 

 Woudreus, tot 40 M. hoog, bij 2 M. stamdiameter, op Java zeld- 

 zaam (K. & V.— XI, bl. 91), op Sumatra en Borneo gevonden door 

 Van Romburgh (Les PI. a c. et a g.p., bl. 1 14 en Teysmannia 1899, 

 bl. 337), die hoop koesterde dat deze boom van beteekenis zou 

 kunnen worden voor de rubbercultuur. De in de Lampongs daarvan 

 gewonnen Karet binasah is volgens hem vrij elastisch, doch breekt 

 toch nogal gemakkelijk af. Een uit de Lampongs afkomstig mon- 

 ster werd te Amsterdam getaxeerd op ƒ2.— per Kg., terwijl Ficus 

 elastica-rubber ƒ 3.— a ƒ 3.50 waard was. Een onder Van Rom- 

 burgh's persoonlijk toezicht in de Z. & O. Afd. v. Borneo gevelde 

 boom leverde slechts 220 gram caoutchouc op, wit van kleur, doch 

 aan de lucht spoedig zwart wordend. De coagulatie geschiedde 

 door koken onder aanhoudend roeren, na toevoeging van een weinig 

 zout. Het product schijnt niet onvermengd in den handel te komen. 

 In Teysmannia 1904 (bl. 672) deelt Tromp de Haas mede, dat 

 het product van 5 l j 2 -']arige in den Cultuurtuin gekweekte boomen 

 voor meer dan de helft uit harsachtige stoffen bestond. In hetzelfde 

 tijdschrifr(1899, bl. 358) beschreef Leembruggen de Tahoei binasah 

 als een product, dat alleen versch zweemt naar caoutchouc, doch 

 bij indrogen kleverig wordt en vervloeit. 



Uit Palembang ontving ik materiaal van kajoe aro, geïdentificeerd 

 met Ficus consociata, Bl. var. Murtonii, King, die daar in het wild 

 zoo goed als niet meer voorkomt, doch in enkele streken door de 

 bevolking op lage, moerassige terreinen wordt gecultiveerd. De 

 getah wordt gewonnen op dezelfde wijze als bij Ficus elastica en 

 gezegd te Palembang ca / 120.— per picol op te brengen (Oct. 

 1915), terwijl daarvoor in vroeger jaren ƒ 250.— p.p. zou zijn be- 

 taald. Boomen van omstreeks 30 cM. stamdiameter zouden tot 3 

 kati product per jaar opleveren. Dit klinkt echter te fraai om niet 

 twijfel te wekken omtrent de juistheid. 

 //; het Museum: Rubber. 



