. FICUS. 65 



^4/1961. Ficus Hdelfeltii, King. 



Volksnamen. Soend: Ki kante, Ki konèng, Tjëliling — Jav: 



Troeh — Alf. Minah: Oangai loenok, Koekoeniran, Lilis, 



Masaloekow, Masamboekow, Masawoekow, Sawoekow. 



Woudreus, tot 42 M. hoog bij 190 cM. stammiddellijn, met zuil- 



vormigen, eerst 35 M. boven den grond vertakten stam, verstrooid 



groeiend op geheel Java beneden 1500 M. (K. & V. — XI, bl. 80). 



Volgens Koorders leverde hij voorheen op Noord-Celebes een Bast. 

 der kleederbasten (Minahassa, bl. 599). 



De bast bevat veel dunvloeibaar, fraai citroengeel, volgens Melksap. 

 K. & V. bitier en scherpsmakend, melksap, dat de slijmvliezen 

 aantast. Greshoff (Plantenstoffen II, bl. 177) beschrijft het echter 

 als smaakloos, met zure reactie, en bevond het sterk giftig voor 

 padden, welke werking mogelijk wordt veroorzaakt door een giftige 

 eiwitstof. Hij constateerde voorts de aanwezigheid daarin van een 

 aanzienlijke hoeveelheid plantenwas. 

 In het Museum: Bastmonsters. 



64/1961. Ficus elastica, Roxb. 



Volksnamen. Mal: Kadjai, Karet, Karet batang, Ramboeng. 

 Deze welbekende caoutchouc leverende boom is in den Ma- 

 leischen archipel wildgroeiend bekend op Sumatra en Java, waar 

 hij echter zóó verstrooid wordt aangetroffen, dat men volgens 

 K. & V. (XI, bl. 126) in de streken, waar hij thuishoort — de con- 

 stant vochtige, regenrijke laagvlakte van het zuidelijk deel van 

 West-Java — meestal vele mijlen moet afleggen om eenige vol- 

 wassen wildgroeiende exemplaren te vinden. Hun aantal is zóó 

 gering, dat Kds bij een becijfering voor Zuid-Bantam niet kwam 

 boven 400; op geheel Noesa Kambangan werden 23 volwassen 

 exemplaren geteld. De eigenaardigheden van deze boomsoort 

 maken het onwaarschijnlijk, dat op Sumatra het voorkomen an- 

 ders zou zijn, zoodat tegenwoordig de wildgroeiende karetboo- 

 men, zelfs al deed de exploitatie der inlanders er geen sneu- 

 velen, ') onmogelijk een belangrijk aandeel kunnen hebben in de 

 productie van Ficus-rubber. Deze moet meerendeels worden ge- 

 leverd door gecultiveerde boomen. Als europeesche cultuur is, in 

 verband voornamelijk met de aanzienlijk hoogere opbrengsten van 

 de Hevea brasiliensis, de Ficus elastica geheel naar den achtergrond 

 gedrongen: aan het geven van uitbreiding aan bestaande aan- 

 plantingen wordt niet gedacht. Voor cultuur door inlanders is aan- 

 vankelijk meer vertrouwen gesteld in den inheemschen Ficus die, 

 naar men meende, wel bevrijd zou blijven van ziekten en plagen 2 ) 

 en waarvan het product geen speciale bereiding behoeft; in de 

 laatste jaren heeft men zich echter toch óók gewend tot de Hevea. 



') Reeds in 1865 werd in den catalogus der Tentoonstelling van Grond- 

 stoffen en Nijverheidsvoortbrengselen uit den Indischen archipel, gehouden 

 te Batavia, op bl. 10 bij een monster karet uit de Lainpongs aangeteekend, 

 dat het aantal boomen jaarlijks zoozeer verminderde, dat niet dan met 

 veel moeite nog productieve exemplaren gevonden konden worden. 



-) Daarin heeft men zich evenwel deerlijk vergist : Ficus elastica heeft inte- 

 gendeel in plantage-cultuur dusdanig te lijden van boorkevers, dat hij ook 

 om deze reden zeer veel is vervangen geworden door Hevea. 



