FICUS. 69 



Het melksap uit de bladeren en stengels wordt volgens denzelf- Melksap. 

 den gedruppeld op verwaarloosde herpes en dergelijke huidaan- 

 doeningen, doch tot toepassing van dit middel gaat men alleen 

 over, als alle andere middelen hebben gefaald. Met rauw vleesch 

 in aanraking komende, veroorzaakt het n.1. pijnlijke zweren, zoodat 

 deze bestrijdingswijze neerkomt op het doen uitzweren van de 

 aangedane plekken; die zweren moeten dan weer met andere mid- 

 delen worden gecureerd. Bij de Opiumfabriek te Batavia werd opge- 

 merkt, dat zij, die de bladeren verwerken (zie beneden), een eigen- 

 aardigen huiduitslag krijgen (Tijdschr. d. Ind. Mij. v. N. & L. dl 76, 

 bl. 18). Hasskarl (Het Nut No. 636) zegt van den Ki tjijat (door hem 

 zeker ten onrechte afgeleid van Ficus allutacea, BI.), dat men een 

 bosje van 7 bladeren in heete asch stooft en het sap daaruit in de Bladeren, 

 ooren druppelt tegen doofheid. Volgens Rumphius worden de blade- 

 ren, gesmoord in een stuk jonge bamboe, gebruikt als rijpmakend 

 middel op abcessen. Op Bali zouden zij, met een stukje gember 

 gewreven in verschen palmwljn, een middel leveren om „schoon- 

 schip" te maken. Met klapperolie bestreken en warm gemaakt zou- 

 den zij een uitgeschoten endeldarm zijn plaats doen hernemen 

 (R.). Ik vond opgegeven, dat de bladeren, indien voor medicinale 

 doeleinden gebruikt, op Java dongèng heeten. 



De fabriek der Opiumregie gebruikt de bladeren voor het vervaar- 

 digen van haar tikte, een product, dat alleen geleverd wordt naar 

 eenige residentie's van Oost-Java, terwijl elders tikee door den Javaan 

 zelf wordt gemaakt, door vermengen van tabak met een weinig opium. 

 In de fabriek worden de bladeren machinaal gekorven en dan ge- 

 droogd, waarna zij gelijken op pijptabak, en vervolgens gesaust met 

 een door koken en filtreeren gezuiverd aftreksel van djitjing (het 

 schraapsel uit de opiumpijpen), dat door toevoegen van opium op 

 het vereischte morphinegehalte is gebracht. Na verwijderen van de 

 overmaat van water, wordt de tikee tot pillen gedraaid en verpakt. De 

 gebruiker mengt haar met tabak, die op de gewone wijze in strootjes 

 wordt gerookt. Van deze en tal van andere Ficussoorten heet het, 

 dat zij als op\um-surrogaai worden gerookt: zeker is, dat zij vaak 

 met opium worden vermengd, om het volume te vergrooten. 



De vruchten zijn volgens Rumphius aangenaam van smaak, maar vruchten. 

 desniettegenstaande niet eetbaar, omdat als men er meer dan twee 

 van nuttigt, braking volgt. Op Bali gebruikt men ze daarom ins- 

 gelijks om te purgeeren, doch zij werken natuurlijk zoowel langs 

 den aanvoer- als den afvoerweg. 



64i95i. Ficus melinocarpa, Bl. 



Volksnamen. Soend: Drandan, Hampëlas, H. tangkal — Jav : 

 Pélas, Rêmpêlüs, Rèmpëlas bawang, Wiladan. 

 Tot 30 M. hooge, 1 M. dikke, verstrooid groeiende, nogal zeldzame 

 boom van de laagvlakte. De bladeren, die veel grooter en anders ge- 

 gevormd zijn dan die van Ficus ampelas, Burin., worden soms als 

 schuurpapier gebruikt. Geen andernut bekend. (K.&V.— XI, bl. 159). 

 64 1961. Ficus minahassae, Miq. 



Volksnamen. Alf. Minah: Langoesei, Mahang koesei, Tam- 

 hing- tambing, Weren koesé. 

 Boom, tot 13 M. hoog, in de Minahassa gevonden tusschen 



