CANNABIS— PILEA. 79 



bestrijken, zegt Rumphius uit eigen ervaring, gevoelt men zich 

 belangrijk verlicht. De vrouwen zijn aan deze kuur zóó gewend, 

 dat zij zich inbeelden niet wel te zijn, als zij die niet een of twee 

 maal per week hebben doorgemaakt. 



In Teysmannia 1901, bl. 85 bericht Smith, dat op de pasars op 

 Ambon bosjes van deze bladeren nog dagelijks te koop zijn. 



Rumphius onderscheidt een rooden en een witten vorm ; de witte v 

 is het algemeenst en geniet ook de voorkeur, omdat hij minder 

 brandt dan de andere. 



Laportea microstigma, Gaud. 



Volksnamen. Jav: Kêmadoeh, Latëng, Latëng sapi — Alf . 

 Minah: Këlating, Lana. 

 Boom, 10 tot 15 M. hoog en 30 a 85 cM. dik, op Java alleen 

 gevonden in de Res. Besoeki (K. & V. — XII, bl. 690). Op Noord- 

 Celebes dient de blanke, netvormige binnenbast van een varië- 

 teit*(celebica) voor het slaan van touw. 

 In het Museum: Vezel. 



Laportea sinuata, Bl. 



Volksnamen. Jav: Kêmadoeh, Kêmadoeh këbo. 

 Slanke boomheester, 6 M. hoog en ca 10 cM. dik, met zekerheid 

 alleen bekend van Midden-Java. Het is een der het hevigst bran- 

 dende soorten. Bij Kedoengdjati worden de wortels met bladeren 

 van Pring woeloeh gekookt als drank tegen gezwollen ledematen 

 (K. & V. — XII, bl. 681). 



Laportea stimulans, Miq. (L. costata, Mig.). 

 Volksnamen. Soend: Poeloes, P. djalatrong — Jav ■: Kêma- 

 doeh, K. lëngis, K. sapi. 

 Boomheester of kleine boom, 5 tot 13 M. hoog bij een door- 

 snee van 10 a 30 cM., niet met zekerheid bekend buiten Java, 

 waar hij echter zeer algemeen voorkomt beneden 1500 M. (K. & 

 V. - XII, bl. 687). 



De bast schijnt wel eens te dienen als bindmateriaal. Volgens 

 K. & V. wordt het sap ingenomen tegen hoest en ook wel ge- 

 bruikt om het hoofdhaar te wasschen. Filet (No. 1698) vermeldt 

 het geenszins tot deze soort beperkte gebruik van de brandende 

 bladeren als huidprikkel. De gezwollen vruchtsteeltjes smaken 

 zoet en daar K. & V. dit feit vermelden onder „gebruik", is de 

 gevoltrekking geoorloofd, dat zij worden gegeten. 

 In het Museum: Bast. 



Pilea microphylla, Liebm. (P. muscosa, Lindi.). 



Volksnamen. Mal. Batav: Katoempangan. 

 Ingevoerd onkruidje, groeiend op vochtige, schaduwrijke plaatsen, 

 aan de kanten van wegen, op oude muren e.d , verbreid over 

 geheel Java vanaf de laagvlakte tot op 1400 M. zeehoogte. Door 

 de engelschen wordt het Gunpowder plant genoemd en hier wel 

 aangeduid als Kanonneer plant, om de volgende reden. Als men 

 op een drogen, zonnigen morgen een plant met veel mannelijke 

 bloemen bevochtigt en daarna in de zon legt, ziet men na enkele 



