PILEA-B0EHMER1A. 81 



65/1990. bladeren worden afgerist en met een aangescherpt stukje klap- 

 perdop wordt de slijmerige buitenbast afgeschraapt, waardoor de 

 vezelstof komt bloot te liggen. De stengels worden dan drie dagen 

 in de zon gedroogd, waarna de vezellinten zonder moeite van het hout 

 worden afgetrokken. Met behulp van een spintolletje wordt er nu 

 garen van gemaakt, dat met hetzelfde instrument wordt getwijnd. 

 Teysmann beschreef in 1859 in het Natuurkundig Tijdschrift voor 

 N. 1. (dl. 18, bl. 59) cultuur en bereiding in Palembang op volkomen 

 overeenkomstige wijze. Men maakt daar onderscheid tusschen A^/oez' 

 (Boehmeria nivea, Gaud.) en Rami (B. n. var. candicans, Wedd.), 

 die overigens op dezelfde wijze worden geplant en behandeld. 

 Het belang, dat N. I. bij de rami-cultuur heeft, is hiermede 

 m.i. afgedaan. Het is een plant, die hier en daar de bevolking 

 een vezel oplevert voor het vervaardigen van vischtuig en vlieger- 

 garen, beter dan zij zich op andere wijze kan verschaffen — 

 misschien zou dat meer algemeen en op iets grooter schaal kunnen 

 geschieden, waardoor een verkoopbaar surplus zuu overblijven — 

 doch die bij cultuur in het groot volslagen fiasco heeft gemaakt, hier Mislukking ais 

 en overal waar men die met mechanische afscheiding der vezels grootecultuur - 

 heeft beproefd. De pogingen om rami op groote schaal te telen, 

 dateeren van den tijd van den noord-amerikaanschen burger- 

 oorlog, toen het duidelijk werd dat men wel zou doen om een 

 vervangster te zoeken voor de katoen. De zeer fraaie, sterke 

 ramivezel had reeds lang de aandacht getrokken (zie de aan het 

 slot gerefereerde verhandeling), doch trad eerst recht op den voor- 

 grond, toen het eng.-indische gouvernement in 1869 overging tot 

 het uitloven een premie 'van £ 5000 voor het uitvinden van een 

 machine, waarmede op onkostbare wijze de vezel uit de plant zou 

 kunnen worden afgescheiden. Talrijk zijn sindsdien de uitvinders 

 geweest, die ontvezelmachines hebben ontworpen en verbeterd, 

 talrijk ook de planters, die zich op de cultuur wierpen en de fa- 

 brikanten, die zich h'et hoofd braken met het uitdenken van pro- 

 cedé's om de pectinelaag, die de vezels omgeeft, kwijt te raken 

 en met «liet construeeren van speciale machines voor het verwer- 

 ken. Een reusachtige hoeveelheid kapitaal aan geld en energie is 

 aan deze vezel verloren gegaan. Als de planter zijn product moest 

 . loslaten beneden den kostprijs — het is zelfs meermalen gebeurd, 

 dat het op instigatie van zwendelaars in bepaalde vormen bereid 

 product volslagen onverkoopbaar bleek — dan wierp hij de schuld 

 op den fabrikant, die hem geen loonenden prijs wilde betalen; 

 de fabrikant van zijn kant stelde zich gouden bergen voor van zijn 

 industrie, als de grondstof maar eerst kon worden geleverd tegen 

 bijv. de helft van den prijs van vlas. Van achter de schrijftafel werd 

 beweerd, dat men geen goede keuze had gedaan ten opzichte van 

 het plantmateriaal. De eenigen, die een onverwoestbaar optimisme 

 aan den dag legden, waren de fabrikanten der ontvezelmachines 

 en billijkheidshalve moet worden erkend, dat zij de eenige acteurs 

 bij de voorstelling van het rami-drama zijn geweest, die er in 

 zijn geslaagd om hun rol op draaglijke wijze te vervullen. Niet het 

 probleem der mechanische afscheiding was echter het moeilijkste, 

 maar het ontgommen der vezels, dat aan het sp nnen moet voor- 

 afgaan. Periodiek heeten de laatste ontdekkingen „het" rami- 



