82 URT1CACEAE. 



65/1990. probleem te hebben opgelost en circuleeren op grond daarvan in 

 de vakliteratuur aansporingen om rami te gaan planten, aanbe- 

 velingen, die nooit nalaten opnieuw slachtoffers te maken, hoewel 

 een ervaring van 3 / 4 eeuw toch wel tot groote voorzichtigheid zou 

 moeten aanmanen. 



Het past in het stelsel der gelukkig steeds zeldzamer wordende 

 ramifanatici om de cultuur voor te stellen als zeer gemakkelijk, 

 echter ten onrechte. Reeds in 1868 gaf Teysmann te verstaan in 

 het Tijdschrift v/d Holl. Maatsch. van Nijverheid dl 31, bl. 121 — 

 het zal waarschijnlijk wel al vroeger zijn opgemerkt, doch wie 

 is er thuis in de geschriften over rami, die als een lawine over 

 het menschdom zijn uitgestort — dat men geen bunder land twee 

 achtereenvolgende jaren met rami kan aanhouden, omdat deze 

 zooveel uitloopers en wortels maakt, dat het geheele veld er 

 mee doorweven wordt, waardoor de stengels te zwak worden om 

 goede vezelstof te kunnen opleveren. De inlanders in'Palembang 

 kiezen daarom elk jaar een nieuw stukje grond. Hoe het staat 

 met een overjarigen aanplant, die het per se niet buiten bemesting 

 kan stellen, terwijl men in de onmogelijkheid verkeert om den 

 mest onder te werken, blijke zoonoodig uit het pittige stuk, waar- 

 mede Mr. J. F. Dijkstra op Oudejaarsdag 1907 de rami afzwoer 

 (Indische Mercuur 1908, bi. 131). 

 enschap- Wat betreft de hoedanigheden der vezel, sinds jaar en dag 

 Jer veze ' heeft men slechts oog gehad voor haar uiterlijk schoon en sterkte. 

 Haar buitengewone glans heeft uit een practisch oogpunt veel in 

 beteekenis verloren door het vervolmaken van de procedé's voor 

 het merceriseeren van katoen en wat betreft haar sterkte, in de 

 latere jaren zijn herhaaldelijk stemmen opgegaan om te betoogen, 

 dat juist die — het klinkt paradoxaal — haar zwakke zijde is. Rami 

 mist kwaliteiten, die niet afwezig mogen zijn in een vezelstof, 

 waarvoor onbeperkte toepassingsmogelijkheid wordt opgeëischt. 

 Zoo wordt in het verslag der engelsche Regeeringscommissie voor 

 de internationale tentoonstellingen te Brussel, Rome en Turijn 

 (1910/11) uitvoerig uiteengezet, dat zestig jaren van proefneming 

 in Engeland, een staat met een zóó hoog ontwikkelde textiel- 

 industrie, niet anders dan teleurstelling hebben opgeleverd. Dat 

 de breeklengte buitengewoon groot is, wordt door niemand ontkend, 

 doch daarbij is de vezel broos, zoodat zij reeds bij geringe spanning 

 bij de knoopen afknapt. Dit gebrek manifesteert zich natuurlijk 

 zoowel tijdens het weven als aan het afgewerkte doek en maakt 

 rami ongeschikt in velerlei richting voor het vervangen van vlas. 

 Het gebrek aan rek is oorzaak, dat de draad tijdens het weven 

 bij de minste hapering breekt; in het weefsel vormt zich dan een 

 pluis, waardoor de glans wordt bedorven, zoodat het voor fijn 

 tafelgoed niet deugt. Tot zeildoek geweven, scheuren de zeilen bij 

 de gaten af. Het ontbreken van rek, gepaard aan haar groote sterkte, 

 maakt rami geschikt voor drijfriemen op plaatsen met wisselen- 

 den vochtigheidsgraad, doch de karakteristieke broosheid verloo- 

 chent zich niet bij de lasschen en maakt de riemen onbruikbaar 

 voor kleine schijven. Rami zou een uitmuntende stof zijn voor 

 het vervaardigen van pluche, als de noodige veerkracht niet ont- 

 brak, waardoor het gemakkelijk en blijvend plet. Verwerkt tot 



