BOEHMERIA. 83 



351990. tafellinnen, breekt rami op de vouwen door. Gemengd met zijde, 

 beneemt de rami daaraan de kracht en maakt het weefsel ruw. 

 Gemengd met wol, neemt deze laatste bij het verven de kleurstof 

 wel aan, de rami doet dit niet. Dit echter is niet altijd een nadeel ; 

 het kan zelfs een voordeel zijn. Rami is zonder twijfel wel bruik- 

 baar voor het maken van sajet, doch zij is gemakkelijk ontvlambaar 

 en wordt door vele fabrikanten alleen reeds om deze reden gemeden : 

 het gebruik van rami toch verhoogt de assurantie-premie. 



Een ander nadeel is, dat de vezels plat en in verhouding tot 

 haar omvang veel zwaarder zijn dan die van wol, katoen en 

 zijde, zoodat een veel grootere gewichtshoeveelheid noodig is om 

 een gelijke lengte aan garen te maken en dat in het algemeen de 

 kosten van het verwerken van rami hoogst ongunstig afsteken bij 

 die van katoen en wol. 



Het zou te ver voeren uit het zondenregister van de schijnschoone 

 ramivezel meer te lichten dan noodig is om aan te toonen, dat zij 

 geenszins een vezelstof voor universeel gebruik is, zooals de katoen 

 en ik leg zelfs niet bijzonder nadruk op het feit, dat, naar een mede- 

 deeling op het Vezelcongres te Soerabaja in 191 1 van een autoriteit 

 als Prof. Van Iterson, ramiweefsel ook niet bestand is tegen de 

 wasch. Laat ons dus zien, waarvoor rami dan wel geschikt is. Op Toepassing, 

 groote schaal wordt zij gebruikt voor gasgloeikousjes; veel beter dan 

 katoen neemt rami de zouten uit het bad op. Verder vindt zij daad- 

 werkelijk toepassing, somtijds gemengd met andere vezels, voor het 

 • vervaardigen van ondergoed, waarvoor bijzondere hygiënische kwali- 

 teiten worden gereclameerd. Dat ook deze laatste toepassing den 

 toets der ervaring zal kunnen doorstaan, lijkt mij niet waarschijnlijk. 

 In China worden groote hoeveelheden rami geweven tot een soort 

 van „graslinnen", dat in het Westen in trek is als zomerdracht. 

 Het aantal ramifabrieken op de wereld is te tellen. In de Ver- 

 eenigde Staten werkten in 1913 twee of drie maatschappijen, die 

 de rami leverden voor de gloeikousjes-indusirie ; in Duitschland 

 wordt per jaar 5 a 6 millioen eng. ponden ruwe rami ingevoerd 

 en een der maatschappijen daar keert doorloopend een hoog divi- 

 dend uit. Ook Zwitserland en Noord-Frankrijk bezitten een finan- 

 tieel bevredigende rami-industrie, die voornamelijk voorziet in de 

 behoefte van Engeland. 



Er bestaat derhalve in het Westen een rami-industrie van be- conclusie, 

 scheiden afmetingen, in welker behoefte aan grondstof kan worden 

 voorzien door het overschot der volkscultuur in het met lage ar- 

 beidsloonen gezegende China. ') Planters in de tropen en onder- 

 nemende fabrikanten in het Westen hebben zich bedrogen gezien 

 in hunne verwachtingen, dat rami goedkoop zou kunnen worden 

 geproduceerd en op groote schaal de plaats innemen van andere 



') Volgens Dip!- & Cons. Reports No. 5309 (Trade of Kiukiang 1913) wordt 

 Rami voornamelijk geteeld in Hupeh, een weinig ook in Kiangsi. Men 

 verkrijgt van dezelfde plant drie sneden, n.1. eind Juni, Juli/ Aug. en Oct. 

 November. De kwaliteit wordt bepaald door de lengte. Eerste kwaliteit meet 

 30 tot 40 inches, tweede 20 tot 30 inches. Geringere lengte wordt beschouwd als 

 good refuse en dan bestaat er nog een bad refuse, dat naar Japan gaat. 

 De met een ramilint zelf bijeengebonden bundels worden verzonden naar 

 Hankow en Shanghai, waar zij hydraulisch worden geperst. De uitvoer in 

 1913 bedroeg 115.907 cwts. 



