86 URTICACEAE-PROTEACEAE. 



draagt de soendasche namen: Ki leueur, Laleueur, Langir en 

 Leuksa. Fijngehakt en met water gewreven dient het tot was- 

 sching van het hoofdhaar. Men heeft hier te doen met een plan- 

 tenslijm dat, door wateropname tot een gelei gebracht, als me- 

 chanisch reinigingsmiddel dienst kan doen en de haren zelf 

 niet aangrijpt (Boorsma, Plantenstoffen IV, bl. 113). Bij het van 

 Soekanegara ontvangen bastmateriaal werd medegedeeld, dat het 

 wordt gebruikt als geneesmiddel bij ziekte der urinewegen. 

 /// het Museum: Bast. 



Debregeasia longifolia, Wedd. (D. v e 1 u t i n a, Guud., 



Morocarpus longifolius, Bi). 



Volksnamen. Mal: Noenem (Atjeh) — Soend: Kitongo, To- 



tongoan—jav. Mënjoeoan, Oerang-oerangan, Orang-orangan, 



Tongo — Mad: Langcilang — Mak: Kajoe kowang (Bonthain). 



Heester of boomheester, meestal 3 tot 5 M. hoog en 5 a 10 cM. 



dik, op Java algemeen tusschen 800 en 2200 M. De zeer in het 



oog vallende roode vruchtjes worden wel eens gegeten (K. & 



V. -XII, bl. 731). 



65 2001. Villebrunea appendiculata, Wedd. 



Volksnamen. Alf. Amb : .-4/ Uwen laoet, Ai wail. 

 Het Lignum aquatile beschrijft Rumphius (IV, bl. 935) als 

 een struik, wassende op vochtige plaatsen in koele valleien. De 

 versche bladeren zijn eetbaar als moeskruid. 



65 2001. Villebrunea rubescens, Bl. (Oreocnide major, Miq., 



Villebrunea scabra, Wedd.) en V.r. var. sylvatica, 

 J. J. Sm. (Oreocnide sylvatica, Miq.). 

 Volksnamen. Soend: Nangsi — ]av: Djoerang — Mad : Pa- 

 langgoengan. 

 Snelgroeiende boomheester of kleine boom, 4tot 10 M. hoog bij 

 een stamdoorsnee van 5 a 25 cM., op Java algemeen beneden 1000 

 M. Het hout wordt niet gebruikt (K. & V. — XII, bl. 737). 



Berichten omtrent het nut van dit boompje vindt men voorna- 

 melijk onder den misschien onjuisten naam van Villebrunea in- 

 tegrifolia, Gaud. De Clercq (No. 3458) zegt daarvan in navolging 

 Bast. van anderen, dat de bast vezelstof oplevert. Jasper en Pirngadie 



(Vlechtwerk, bl. 68) vermelden, dat in Bantam vroeger de hars (?) 

 van kajoe nangsi werd gebruikt om vlechtmaterialen rood te kleu- 

 sap. ren, doch zij zullen het sap uit den bast bedoeld hebben. Hasskarl 



doet uitvoerige mededeelingen omtrent Nangsi in Het Nut onder 

 No. 714. Hij zegt, dat de sappen des stams worden gedronken bij 

 moeilijke urineloozing en dienen om ontstoken oogen uit te was- 

 schen. Voornamelijk echter wordt het gebruikt bij pokken; men 

 laat het sap drie dagen achtereen drinken, wat verkoeling en — 

 naar Hasskarl verzekert — meest altijd beterschap aanbrengt. Dan 

 wrijft men de bladeren van Ki lampani (Ardisia humilis, Vahl.), met 

 poelasari en aluin in nangsisap en besprenkelt daarmede het lichaam 

 van den patiënt of strijkt het op met een veer. In de Soendalanden 

 Bladeren, gebruikt men op dezelfde wijze ook wel de bladeren van den nangsi 

 en smeert een papje daarvan insgelijksophetvoorhoofdbij hoofdpijn. 



