88 PROTEACEAE-SANTALACEAE. 



vruchten. De vruchten doen het meest denken aan hazelnoten ; zij heb- 

 ben het bezwaar, dat de dop zeer hard is. Voor cultuur ook bui- 

 ten zijn vaderland is deze boom meer dan eens aanbevolen (Trop. 

 Agriculturist dl 26. bl. 39 en dl 29, bl. 381). 

 In het Museum: Noten en olie. 



SANTALACEAE. 



69- Exocarpus latifolia, R. Br. 



Volksnamen. Jav : Tjëndana sëmoct — Mad : Tjëntlieunah 



kastorèh — Ti mor : Pa pi (?). 

 Heester of zeer lage boom, hoogstens 6 M. hoog en 15 a 25 

 cM. dik, met ijle, onregelmatige, zeer laag aangezette kroon, op 

 Java alleen voorkomend in het uiterste Oosten beneden 100 M. 

 zeehoogte. Door de inlanders van Besoeki wordt dit onechte san- 

 delhout voor dezelfde doeleinden gebezigd als het echte (K. & V. 

 — V, bl. 371). Uitvoeriger mededeelingen doet Koorders in het 

 Tijdschr. d. Ind. Mij. v. N. & L. dl 44— 1892, bl. 161, waar het 

 volgende van het hout wordt gezegd. Het is zeer geurig en riekt 

 naar santalolie, doch iets minder aangenaam en iets minder sterk 

 dan echt sandelhout en, zooals mij bij ervaring is gebleken, gaat 

 de reuk binnen enkele maanden geheel verloren. Het staat bij- 

 gevolg in hoedanigheid bij het echte sandelhout ten achter. De 

 inlanders bezigen het hout, dat alleen in zeer kleine afmetingen 

 en vaak kromme stukken is te krijgen en daarom voor timmerwerk 

 ongeschikt is, voor heften en scheeden van krissen. 



6921,0 Santalum album, L. 



Volksnamen. Sandelhout — Mal : Tjëndana — Mad : Tjéndana 



laki-laki — Tim : Haoe méni — Rotti : Ai nitoe. 



Nogal lage boom, tot 15 M. hoog en (op Java) 20 a 35 cM. dik, 



ve?breidi e n nen °P J ava a " een voorkomend in het uiterste Oosten beneden 400 M. 



zeehoogte (K. & V. — V, bl. 367). Vorderman (Madoereesche Planten 



No. 133) zegt, dat op Madoera het echte sandelhout groeit op de 



kalkrotsen in het district Sampanglaut der afdeeling Sampang. 



Behalve het voorkomen op Java en Madoera deelt de als altijd 



zoo goed ingelichte Rumphius van zijn Sandalum mede (II, bl. 



42), dat het groeit op lichte plaatsen in het gebergte op Timor en 



eenige omliggende eilanden als Soemba, op de zuidzijde van Enden 



en op Bali. Voorts vindt men op Celebes in de bocht van Kajeli 



en in de golf van Tomini nabij Parigi een soort van sandelhout, 



dat men volgens Rumphius tjëndana akar noemt, omdat van dien 



boom alleen de wortels, niet het hout van dun stam, worden ge- 



' bruikt. Kleur en reuk zijn die van gewoon sandelhout, doch de 



geur is sterker. Uit de bijzonderheden, die hij mededeelt, valt af 



te leiden dat die boom daar in belangrijke hoeveelheid voorkomt: 



uitgevoerd wordt echter, voor zoover mij bekend, sandelhout uit 



Midden-Celebes niet. (') 



('). Van Donggala ontving ik zonder herbariummateriaal stukjes Lemodaro 

 en tjétulunalwut, die door Dr. Boorsma werden lierkend als sandelhout : dit 

 sluit echter niet de mogelijkheid uit, dat zij afkomstig zijn van een verwante 

 Santalacea. 



