APAMA-RUMEX. 97 



op één enkelen stengel van Cissus scariosa, Bl. : (Vitis coriacea, 

 Miq., = Tetrastigma coriaceum, Gagnep.) drie en meer Rafflesia's 

 aantrof. Hij zegt, dat zij meestal voorkomen in de spleten van de 

 vochtige holten der kalkrotsen van de zuidkust van Java. Teys- 

 mann bericht in het Natuurlijk. Tijdschr. v. N. 1. dl. XI, bl. 195, dat 

 zij in Banjoewangi even veelvuldig worden aangetroffen als op 

 Noesa Kambangan. 



Nauwelijks kan men zich voorstellen — aldus Zollinger— welke 

 bijgeloovige begrippen bij het volk betreffende deze bloem in 

 omloop zijn. De gemeene man zou haar niet kunnen vinden, dan 

 na gebeden en gevast te hebben. Zij wordt met andere artikelen 

 tot een geneesmiddel bereid, dat na de verlossing door de vrouwen 

 wordt ingenomen om de baarmoeder te zuiveren. Tevens is zij 

 echter het meest geachte aphrodisiacum der Javanen, doch alleen 

 voor vrouwen van de hoogere klasse: de vrouw uit het volk zou 

 zich daardoor ziekten berokkenen. Men vertelt verder, dat, wanneer 

 een vrouw van geringe afkomst dit middel gebruikt en daarna 

 uitgaande, in eenige onzuiverheid trapt, zij voor immer de gene- 

 genheid van het andere geslacht heeft verbeurd. 



Dit verhaal klinkt vrij phantastisch. In den inlandschen medicijn- 

 handel zijn de bloemknoppen onder den naam van patma sari 

 volkstrekt niet zeldzaam of kostbaar en het gebruik is van hoogst 

 onschuldigen aard. Vorderman zegt in Veth's feestbundel (bl. 243): 

 tot de gewenschte schoonheidsteekenen eener javaansche maagd 

 behoort o.a. een gewelfde buik; om dien te verkrijgen wordt haar 

 soms, na de menstruatie, een djamoe toegediend, tot welker ingre- 

 diënten de buikig afgeronde bloemknop van Rafflesia patma, Bl. 

 behoort. De toediening van dit middel berust op de transmigra- 

 tieleer. Ook Dr. Boorsma deelde mij mede, dat patma sari met een 

 aantal andere samentrekkende ingrediënten wordt gebruikt tot het 

 bereiden van een djamoe, door de vrouwen in te nemen na de 

 menstruatie. 



In het Museum: Bloemknoppen. 



POLYGONACEAE. 



77/2195. Rumex spec. div. 



Rumex abyssinicus, Jacq. is de naam, dien Van Heiten (Teys- 

 mannia 1915, bl. 212) opgeeft voor een aanbevelenswaardige, korte- 

 lings ingevoerde soort van zuring. Het is een kruidachtige plant, 

 2.50 M. hoog, met groote, pijlvormige bladeren. De cultuur is een- 

 voudig: de plant is niet kieskeurig op den grond en even goed bestand 

 tegen veel regen als tegen langdurige droogte. De vermeerdering ge- 

 schiedt door stukken van oude stengels ter lengte van x f 2 vt., of door 

 scheuren; in beide gevallen wordt geplant op 2 X2of2X 1 '/2 

 voet. Als men telkens de oudste bladeren afneemt, kan men lang 

 van de plant blijven snijden, daar zij steeds weer nieuwe uit- 

 loopers vormt (Van Heiten). 



Rumex acetosa, L., de hollandsche zuring, vermeldt Koorders' 

 Exkursionsflora als vaak aangeplant in het gebergte in de tuinen 

 van europeanen. Daargelaten of inderdaad hollandsche zuring hier 

 véél wordt geplant, zal zij toch wel hier of daar geteeld worden, 

 daar bijna geen enkele hollandsche groente hier geheel ontbreekt. 



