AERVA-MIRABILIS. 105 



79/2335. Alternanthera nodiflora, R. Br. 



Volksnamen. Mal : Daoen roesa (Mol.), Djoekoct dèmah 

 (Lamp.), Sajocr oedang (Mol.)— Jav: Krctni. 



01 us squillarum beschrijft Rumphius (VI, bl. 37) als een 

 liggend kruid, voorkomend op lage, vochtige plaatsen. Het wordt 

 gepinkt en tot sajoer gekookt (met gedroogde garnalen, zegt R.), 

 gelijk de wilde postelein. Men gebruikt het ook voor het wasschen 

 van het hoofd, omdat het verkoelend is en (daardoor?) het^grijswor- 

 den zou tegenhouden. 



De maleiers bezigen dit kruid gestampt als verkoelend middel 

 op het hoofd bij koorts en hoofdpijnen en Dr. Boorsma trof het 

 ook aan in den medicijnhandel te Djocja. 



792335. Alternanthera sessilis, R. Br. 



Volksnamen. Mal: Këremak. 

 Kruid als de vorige. Mevr. Kloppenburg zegt, dat een aftreksel van 

 de plant met wortel en al heilzaam is tegen krampen bij bloed- en slijm- 

 afgang en dat een aftreksel van kërmakbladeren goed is om te ver- 

 koelen. Ridley (Mal. Geneesmiddelen, bl. 23) geeft als gebruik van 

 roempoet aoh op, dat een aftreksel dient als koortswerend middel. 



792338 Gomphrena globosa, L. 



Volksnamen. Mal: Bocnga knop (Mol.), Raina pakadja — 



Jav : Adas-adasan. 

 Opgericht kruid, tot 60 cM. hoog, inheemsen in tropisch Amerika, 

 hier veel als sierplantgekweektensomsindevlakteverwilderd(Koor- 

 ders, Exkursionsflora). In bloei is het opvallend door zijn, aan die 

 van de klaver herinnerende, roode, zeldzamer witte bloemhoofdjes. 

 Rumphius beschrijft het (V, bl. 289) onder den naam van Flos 

 globosus en vermeldt als nut, dat de bladeren een smakelijk 

 moeskruid vormen voor de sajoer. 



79/2339. Iresine Herbstii, Hook. 



Volksnamen. Mal: Bajëm mérah. 

 Kruid, in de bergstreken als sierplant gekweekt en overvloedig 

 verwilderd, kenbaar o.a. aan haar schotelvormige bladeren, kar- 

 mijn rood van kleur met lichtroode nervatuur. Het sap van deze 

 bladeren, met water uitgekneed, dient om agar-agargeleien een 

 fraai roode kleur te geven (Vorderman, Geneeskundig Tijdschr. 

 v. N. I. 1894, bl. 655). 



NYCTAGINACEAE. 



8023U. Mirabilis Jalapa, L. 



Volksnamen. Belle de nuit. Mal: Kèmbang pagi soré, K. 

 poekoel arnpat, K. waktoe këtjil (Mol.) — Bal: Nodja. 

 Opgericht kruid, 0.50 M. hoog, inheemsen in tropisch Amerika, 

 veel als sierplant in tuinen gekweekt om de bloemen, die tegen 

 den avond opengaan en zich des ochtends sluiten. 



De knolachtig verdikte wortels waren vroeger als valsche jalappe 

 in gebruik: omtrent de werkzaamheid als purgeermiddel loopen de 

 berichten uiteen, doch aangezien zij hier niet worden gebezigd, is 

 dit een punt van ondergeschikt belang. 



