SESUVIUM — BASELLA. 109 



85/2421, Portulaca oleracea, L. 



Volksnamen. Op Java: Gelang, voorts Jav: Krokot. 



Eenjarig kruid, de postelein, alom gebruikt als niet zeer hoog 

 gewaardeerde groente. Rumphius beschrijft het onder den naam 

 van Portulaca major sativa en zegt (V, bl. 268), dat het ook 

 in zijn tijd een gewoon moes- en saladekruid der europeanen 

 en chineezen was. 



Behalve dezen, vermeldt hij den wilden vorm, Portulaca 

 rubra, welke als onkruid wast op de tuinpaden en verlaten bedden. 

 Dezen, zegt hij, gebruiken de inlanders met tamarinde bij visch 

 gekookt, en men kan er ook een goede salade van maken, als 

 men het kruid vooraf even in heet water dompelt. De wilde poste- 

 lein wordt door Vorderman in zijn Madoereesche planten vermeld 

 (No. 136) onder den naam van Rèsèrèjan, met de mededeeling, 

 dat zij als sajoer wordt genuttigd. 



Gelang wordt ook voor geneeskrachtig gehouden, doch de toe- 

 passingen zijn vaag en onbeduidend. 



85/2421. Portulaca pilosa, L. 



Volksnamen. Mad: Rèbha lèoka. 

 Kruipend, zeer veranderlijk kruid, naar de Heer Backer mij mede- 

 deelde, wel eens gekweekt. Volgens Vorderman's Madoereesche 

 planten (No. 309) wordt een papje van de fijngewreven bladeren 

 op versche wonden gelegd. 



85 2421. Portulaca quadrifida, L. 



Volksnamen. Mal: Kara — Jav: Kremi. 

 Klein, kruipend onkruid, groeiend op zonnige plaatsen, vooral op 

 harden grond tusschen zand of steenen (Backer, Schoolflora). Rum- 

 phius (V, bl. 268) noemt het Portulaca minima of gelang tanah; 

 hij zegt, dat de roodachtige stelen en dikke blaadjes zuurachtig 

 smaken en daarom door de inlanders bij de visch worden gekookt. 

 De overige toepassingen zijn van medicinalen aard. Van Hasselt (in 

 Veth's Sumatra Expeditie IV, 13eAfd.,bl. 17) bericht, dat de blaadjes, 

 als thee getrokken, worden gebruikt tegen buikziekte. Mevr. Klop- 

 penburg waardeert het vooral als verkoelend middel: zij beveelt 

 aan typhuslijders te doen liggen op een matzak, gevuld met krëmi- 

 plantjes. Voorts wendt men het aan als tapel bij koorts en in afkook- 

 sel als haargroeimiddel. Ridley (Mal. Geneesmiddelen, bl. 36) zegt, 

 dat men het gebruikt om te pappen. 



85 2421. Portulaca tuberosa, Roxb. 



Kruid, de Portulaca litorea of gelang pasir van Rum- 

 phius (V, bl. 268), dat volgens Backer's Schoolflora groeit op het 

 zeestrand, vooral aan rotsachtige kusten. De smaak is zuurachtig 

 brak, doch niet onaangenaam. Het wordt gegeten onder ander 

 moeskruid (poespas), gewoonlijk na afkoken (Rumph.). 



BASELLACEAE. 



86/2424. Basella rubra, L. (B. al ba, L., B. cordifolia, Lam.). 



Volksnamen. In vele talen : Gandola — Jav. ook : Oetji-oetji. 



Windend, vleezig kruid, verstrooid groeiend in de vlakte en 



