116 MHNISI'HR.W ACEAE. 



Tinospora crispa, Diels. 



Volksnamen. Mal: Aka nuiloa/i/i (Minangk.) — Soend: Anda- 

 ucili, Puntjasono — Jav : Antawali, Bratawali, Daoengadël, 

 Lek wedit, Oelan-oelanan, Poetrawali, Tajoengan — Mad: 

 Olor-oloran. 

 Linkswindende heester, 2 tot 5 M. hoog, groeiend in bosschen en 

 kreupelhout beneden 300 M. zeehoogte (Backer, Schoolflora). 



De door hun vvratachtige verhevenheden zeer kenbare, buiten- 

 gewoon bittere stengels vindt men geregeld bij de inlandsche medi- 

 cijnverkoopers (Vorderman, Geneesmiddelen 11). Volgens Boorsma 

 (Plautenstoffen IV, bl. 32) wordt een afkooksel ervan inwendig 

 gebruikt tegen hardnekkige koortsen;' de smaak van dat drankje 

 is echter zóó walgelijk bitter, dat er somtijds braking door wordt 

 opgewekt en de meeste patiënten een lang voortgezet gebruik niet 

 kunnen volhouden. Uitwendig wordt het decoct o. a. tegen schurft 

 toegepast. De koortswerende eigenschappen zijn omstreeks een 

 halve eeuw geleden door eenige officieren van gezondheid aan een 

 groot aantal patiënten beproefd; de conclusie's dier medici waren 

 niet eensluidend, doch over het algemeen scheen een gunstige 

 werking slechts in meer goedaardige gevallen van intermitteerende 

 koortsen waar te nemen (Boorsma). Waitz (Practische waarne- 

 mingen, bl. 25) zegt, dat hij meermalen met succes andawali toediende 

 tegen tusschenpoozende koorts, gepaard gaande met verstopping 

 van lever en milt, geelzucht en ook wel met diarrhee en wormen. 

 In het Geneeskundig Tijdschr. v. N.l. 1908, bl. 657 zegt Boorsma 

 verder, dat de stengels ook een goeden naam hebben als middel 

 tegen diabetes, doch dat onwillekeurig de vraag rijst, of misschien 

 de bitterheid op het denkbeeld heeft gebracht, dat het zoet van 

 de urine voor het bitter van het middel zou moeten wijken. In- 

 tusschen hoort men, zegt hij, vaak met de meeste stelligheid 

 verzekeren, dat de een of ander, zij het dan ook tijdelijk, baat zou 

 hebben gevonden bij een antawali-kuur. Blijkens Jaarboek 1907 

 Dept. van Landb., bl. 71 wordt poeder van Tinosporastengels in 

 ouwels wel verkocht als „ouwel antidiabetik". Omtrent het uit- 

 wendig gebruik tegen scabies, reeds door Boorsma vermeld, is liet 

 volgende te lezen in het Geneeskundig Tijdschr. v. N. I. 1908, 

 bl. 743. In Banjoemas wordt geraspte bratawali gekookt en tot 

 een papje aangemaakt, soms met olie en zwavel, tegen de daar 

 veelvuldig voorkomende scabies. Het succes, hoewel geconstateerd, 

 schijnt niet zeer groot, daar de bevolking de unguentum sulfur. 

 composit. (schurftzalf) prefereert. Rumphius (zie beueden) zegt nog, 

 dat men bratawali gebruikt tegen roos (schubben des hoofds) en 

 Mevr. Kloppenburg bericht, dat een afkooksel der stengels wordt 

 gebezigd voor het reinigen van wonden, in het bijzonder die het 

 gevolg zijn van syphilis, en dat men de gekneusde bladeren ge- 

 bruikt om wonden te verbinden. Dr. Boorsma deelde mij mede, 

 dat daoen puntjasono, met adas-poelasari gestampt, op den buik 

 wordt gelegd bij verstopping. 



In alle deelen van deze plant is wel een bitter stof gevonden, 

 doch niet meer dan een spoor alcaloïd. 



Onder den naam van Funis fel leus beschrijft Rumphius (V, 

 bl. 82) een met de voorgaande groote overeenkomst bezittende 



