TALAUMA— MICHELIA. 121 



en het hout gelijkt in bouw, kleur enz. op dat van den op Java 

 hooggeroemden Michelia velutina, BI., maar moet het in deugde- 

 lijkheid nog overtreffen. Het is het kostbaarste en meest gezochte 

 van alle timmerhoutsoorten van de Minahassa en in kolossale 

 afmetingen te krijgen. Ik (Dr. S. H. K.) zag in het huis van den 

 Majoor van Sonder vloerplanken van dit hout van 15 M. lengte, 

 waaronder een van 67 cM. breedte en de overige ongeveer 30 cM. 

 breed. De Heer E. Waworoentoe deelde mij omtrent de kwaliteit het 

 volgende mede: een uitnemende houtsoort en zeer veel gebruikt^ 

 voldoet aan alle eischen, die men aan timmerhout stelt, is zeer 

 gemakkelijk te bewerken en kan jaren lang goed en gaaf blijven, ook 

 al is het aan zon en regen blootgesteld. Van dit hout maakt men de 

 meeste doodkisten, omdat het in den grond een halve eeuw en langer 

 goed kan blijven, getuigen de oude graven, waroega's, die hier en 

 daar in de Minahassa worden gevonden (Koorders, Minahassa). 



De berichten, die ik ontving van den Opzichter der B.O.W. 

 De Leau te Menado, zijn veel minder gunstig. Hij schreef: Wasijan 

 komt in de Minahassa veel voor; het hout is niet bestand tegen 

 weer en wind, doch zeer geschikt voor gebruik onder dak. Voor 

 bruggedek is het minder bruikbaar wegens groote slijtage, voor 

 huisbouw daarentegen uitmuntend, omdat de scherpe, kamfer- 

 achtige reuk (bij het bewerken van het museum-monster is geen 

 bijzondere geur waargenomen) witte mieren en boeboek ervan 

 afhoudt. Het is een taaie houtsoort, geelachtigbruin van kleur, vrij 

 licht, onderhevig aan werken. 



In het Museum : Hout. 



952653. Michelia Champaca, L. 



Volksnamen. Mal: Tjëmpaka koening — Soend: Tjëmpaka 

 konèng — Jav: Kantil, Pëtjari. 



Nogal hooge boom, meestal 15 tot 25 M. hoog en 40 a 50 cM. 

 dik, op Java beneden 1200 M. aangeplant om de welriekende bloe- 

 men (K. & V. — IV, bl. 159). 



In Br.-Indië wordt volgens K. & V. het hout hoog geschat, en Hout. 

 gezegd bruikbaar te zijn voor meubelen, huisbouw, wagenmakerij, 

 paneelen van deuren, enz. Op Java wordt het zelden of nooit ge- 

 bruikt, omdat met het oog op de bloemen alleen zieke of zeer 

 oude boomen gekapt worden. Hasskarl (Het Nut No. 858) deelt 

 mede, dat men van het kernhout fraaie scheeden voor wapens kan 

 maken en ook meubelen, als men stukken van voldoende afme- 

 tingen kan krijgen. Ridley bericht (Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 2), 

 dat de in den Botanischen tuin te Singapore gevelde boomen ten 

 volle den roep van duurzaamheid bevestigden, dien dit hout in 

 Eng.-Indië heeft. Rumphius (II, bl. 199) echter noemt het hout van 

 den Sampacca week, sappig en onbruikbaar, doch het gestreepte, 

 tamelijk harde kernhout van oude stammen, geschikt voor laden 

 van vuurwapens. 



Tjëmpaka-bast bevat een eigenaardige, aromatisch bittere stof, Bast. 

 waardoor dezelve een krachtig middel wordt in gevallen, waarin 

 tonisch prikkelende geneesmiddelen zijn aangewezen en de om- 

 standigheden niet gedoogen gebruik te maken van tegelijkertijd 

 samentrekkende zelfstandigheden : van deze laatste worden in tjëm- 



