122 MAGNOLIACEAE. 



pakabast slechts sporen aangetroffen (Blume, Verhandelingen Bat. 

 (jen. No. 9, bl. 138). Vorderman zegt in het Tijdschr. v.Inl. Ge- 

 neeskundigen 1902, bl. 101, dat op het eiland Mauritius een af- 

 kooksel van den bast van Michelia Champaca, L. met goed gevolg 

 is toegepast bij z.g. sluipkoortsen, waarbij geen malaria-parasieten 

 in het bloed kunnen worden aangetoond en geen locale aanlei- 

 ding tot temperatuursverheffing aanwezig is. Zelf, zegt hij, heb ik 

 er in het stadsverband succes mee gehad en hij geeft een voorschrift 

 pmtrent de wijze van toepassen. Rumphïus vermeldt, dat de bast 

 een bestanddeel is van de medicijn, die aan kraamvrouwen wordt in- 

 gegeven om het uitdrijven van de nageboorte te bespoedigen en 

 iets dergelijks geeft ook Bleeker aan in het Natuur- en Genees- 

 kundig Archief 1844, bl. 194. Greshoff vond in dezen bast een al- 

 caloïd, dat blijkens injectie-proeven voor Bufo niet giftig is (Plan- 

 tenstoffen II, bl. 4). 



Volgens denzelfden zijn ook de bladeren alcaloïd-houdend. Rum- 

 phius vermeldt daarvan het volgende gebruik: men wrijft ze met 

 curcuma en een weinig water fijn op een steen, zeeft door een doekje 

 en koelt een paar gloeiend gemaakte potscherven af in dit vocht, dat 

 dan als drankje wordt ingegeven tegen graveel. Uit de bladeren ver- 

 kreeg De Jong 0.04% aetherische olie, waarvan men de constanten 

 vermeld kan vinden in het Jaarboek 1911 Dept. v. L., bl. 47. 

 ien. Dat de bloemen om haar geur bij den inlander hoog in aanzien 



staan, blijkt reeds uit het feit, dat de boom daarvoor veelvuldig 

 wordt aangeplant. De vrouwen dragen ze in het haar en men gebruikt 

 ze, met andere welriekende p'antendeelen, voor het parfumeeren van 

 vette olie, bestemd om het haar te zalven. In de Fhilippijnen wordt er 

 een heerlijke aetherische olie uit gedistilleerd (Philippine Journ. of 

 Science A 1911, bl. 333). De nog niet geopende bloemknoppen, 

 ten getale van zeven in een jonge klappernoot gekookt, geven een 

 drank tegen gonorrhee (Rumph.). 



De fijngestampte bittere zaden smeren volgens Koorders in de 

 Minahassa de vrouwen op de borst, als de zuigeling moet worden 

 gespeend. Blume (Bijdragen, bl. 38) zag de zaden van tjëmpaka 

 en kënanga, met gember of tëmoe koentji fijngewreven, met goed 

 resultaat uitwendig in de maagstreek aanwenden tegen afwisselende 

 koortsen bij een kind, dat men tevergeefs had getracht te genezen 

 met interne middelen. Bij onvoorzichtig gebruik, uitwendig of in- 

 wendig, /on tlit zaad echter aanleiding geven tot ontsteking. 



//; het Museum: Actli. olie uit de bladeren. 



Michelia lontfifolia, Bl. 



Volksnamen. Op Java: Tjëmpaka poetih. 

 Boom, tot 30 M. hoog en 80a 100 cM. dik, wildgroeiend onbekend, 



algemeen door de inlanders gekweekt om de welriekende bloemen, 

 die hij rijkelijk voortbrengt. Steeds wordt hij langs ongeslachtelijkeu 

 weg vermenigvuldigd. 



De eigenschappen van het hout waren aan alle door ons (K. & V.) 

 ondervraagde inlanders onbekend, doordat de boom in den regel 

 alleen wordt gekapt, wanneer hij door te hoogen ouderdom of 

 ziekte geen bloemen meer draagt ; waarschijnlijk echter is het goed 

 bouwhout. (K. & V.-1V, bl. 157). 



