HORSFIELDIA - MYRISTICA. 139 



en de vruchten worden medegenomen, meer omals een rariteit weg 

 te schenken aan de vreemdelingen, dan ter wille van de nuttigheid 



De foelie is nat goudgeel, zoo ruig als een rasp en wordt bij drogen 

 geel; de smaak is onaangenaam zonder eenige specerijachtigheid. 



De dop is zwartachtig of donkergrauw; het zaad weinig spe- 

 cerijachtig, schier onaangenaam van smaak; het wordt licht worm- 

 stekig. De Javanen en maleiers gebruiken de noten tot medicijn 

 in hoofdpijn en andere ziekten, doch meerendeels om de mannelijke 

 krachten te versterken. Sommige indianen hebben ervaren, dat de 

 mannetjesnoten mede goed zijn voor den bloedloop, als men de- 

 zelve eet met gebraden halfrijpe pisang, inzonderheid als men een 

 greintje opium daarbij doet. De bandasche vrouwen gebruiken 

 ze ook in onmacht en stuipen der kinderen (Rumphius II, bl. 24). 



In „Die Muskatnuss'' (bl. 335) zegt Warburg, dat, naar het 

 schijnt, deze noot niet meer wordt ingezameld, ook niet als curio- 

 siteit. Bij de medicijnverkoopers op Java ontbreekt echter de pala 

 lélaki nooit, doch dit zijn steeds de zaden van M. argentea, Warb. 

 Ook Vorderman geeft in Geneesmiddelen I dezen naam op. (Zie 

 ook zijn opstel in Teysmannia 1894, bl. 163). In den Catalogus 

 van de Brusselsche Tentoonstelling 1910 wordt van pala lëlaki 

 gezegd : Wordt benut bij bloedige ontlasting en als aphrodisiacum. 

 Het is mitsdien waarschijnlijk, dat in de inlandsche geneeskunde 

 op Java de noot van M. fatua is vervangen door die van M. ar- 

 gentea, met behoud van den ouden naam, zooals dat met meer 

 inlandsche medicijnen het geval is. 



Myristica fragrans, Houtt. 



Volksnamen. Notemuskaatboom, Mascadier, Muskatnuss- 

 baum, Nutmeg tree — N[a\. en vele andere inl. talen : Pala. 

 Boom, 16 tot 18 M. hoog en 30 a 45 cM. dik, inheemsch in de 

 Molukken, thans op vele eilanden in den Maleischen archipel en 

 daarbuiten (buiten Azië met succes thans alleen in Grenada) gecul- 

 tiveerd. Zie K. & V. — IV, bl. 194, die volledig overnemen wat Van 

 Romburgh zeer beknopt over dit onderwerp mededeelt in zijn 

 Aanteekeningen Cultuurtuin, bl. 66. 



De notencultuur eischt volgens Janse ') een lossen, vruchtbaren, cultuur, 

 liefst vulcanischen bodem, bij voorkeur hellend of goed gedrai- 

 neerd, daar pala zeer gevoelig is voor een te vochtigen ondergrond. 

 Voorts heeft zij noodig een gelijkmatige temperatuur (20 a 30° C.) 

 en een gelijkmatig over het geheele jaar verdeelden regenval: een 

 droge periode van eenige maanden verdraagt de boom echter 

 wel. Het best gedijt hij in de lagere bergstreken beneden 1000 

 vt; door geeft hij ook het beste product. 



Als europeesche 'cultuur vindt men hem, van den tijd der 0.1. C. 

 af, alleen op Banda; op Midden-Java is het een belangrijke bij- 



') De berichten van Rumphius (II, bl. 14) over de Nux myristica, haar 

 cultuur en bereiding, zijn in vele opzichten nog actueel, wat te toetsen is 

 aan de beschrijving van Dr. J. M. |anse : de Muskaatnootcultuur in de Mina- 

 hassa en op de Banda-eilanden, Mededeelingen uit' s Lands Plantentuin No. 

 28 (1898), en de een jaar te voren verschenen monographie van Dr. O. War- 

 burg: „Die Muskatnuss", welke het geheele onderwerp in al zijn onderdeden 

 behandelt. Waar hetgeen Rumphius mededeelt, wezenlijk afwijkt van deze 

 beide monographieën, heb ik voornamelijk die van Janse gevolgd. 



