MYRISTICA. 145 



99/2750. door suikerbakkers en in spijzen. Een groot voordeel ervan is, dat 

 het, ook na langen tijd, niet ranzig wordt. (Agr. Ledger 1907 No. 3). 

 Warburg vermeldt unvoerig het gebruik ervan in de europeesche 

 geneeskunde en Van der Burg (Geneesheer III, bl. 405) zegt o. m., 

 dat notenzeep wordt gebruikt als inwrijving bij rheumatische aan- 

 doeningen, waarbij het als huidprikkel wel nuttig is. 



De rechte specerijnoot is rond of langwerpig, doch behalve in vormen, 

 den vorm bestaat tusschen beide geen onderscheid. De langwerpige 

 noot noemt men pala boei, zegt Rumphius. Deze pala boei is af- 

 komstig van die mannelijke boomen, welke, behalve mannelijke 

 bloemen, ook een gewoonlijk beperkt aantal vrouwelijke bloemen, 

 dus ook vruchten, voortbrengen. Mannelijke boomen komen in 

 aanzienlijken getale voor; van de zaailingen rekent men volgens 

 Janse op 30 tot 50 % mannelijke boomen. Daar het geslacht niet kan 

 worden geconstateerd., vóór den bloeitijd '), is deze eigenschap van 

 de notemuskaatboomen, waardoor men een veel grooter aantal 

 mannelijke boomen krijgt dan voor de bevruchting noodig is, voor 

 een geregelde cultuur een enorm nadeel. Volgens Janse zijn de 

 pala boei verantwoordelijk voor de tweelingnoten (ook drieling-", 

 zelfs vierlingnoten komen voor), die aan de vrouwelijke boomen 

 nooit zouden worden gevonden. 



De pala pëntjoeri heeft geen schaal, of slechts ten deele : de foelie 

 ligt op de bloote noot, die scheef en brokkelig is. Het is een schadelijk 

 misgewas, zegt Rumphius, want gemengd onder andere noten 

 of foelie, doet het deze verga ui, doordat het zelf gemakkelijk vergaat 

 en andere aansteekt, weshalve men deze dievennoten zorgvuldig 

 moet uitzoeken. 



De pala radja of foelienootjes zijn in hun vruchten van de andere 

 niet te onderscheiden, doch de foelie is zeer dik en het nootje 

 klein, ja soms niet grooter dan een peperkorrel, zijnde deze klomp 

 foelie echter hard, zwaar en durabel. Men pleegt ze geheel, zonder 

 het nootje daaruit te nemen, onder andere foelie te leveren, maar 

 dewijl deze foelie veel schooner en beter is dan de gewone, zoo 

 komen sommige liefhebbers wel een weinig daarvan naar voren, 

 niet zooveel tot een rariteit, als wel tot medicijn. Zij wassen som- 

 tijds aan een bijzonderen boom en somtijds ook met andere n ten 

 vermengd aan één boom (Rumphius). 



Teysmann zegt in het rapport van zijn Molukkenreis (Natuurk. 

 Tijdschr. v. N. I. dl. 23, bl. 337), dat hij de pala radja, volkomen bean- 

 woordend aan de beschrijving van Rumphius, op Batjan overal in het 

 wild aantrof. De vrucht, zegt hij, is uiterlijk gelijk aan de gewone ban - 

 danoten, doch de vleezige schil is meer houtachtig en de daarin lig- 



') In het Tijdschr. v. Land- en Tuinbouw en Boschcultuur Ie jaargang, 

 bl . 430 heet het, dat men aan de zaden zou kunnen zien, of zij mannelijke of 

 vrouwelijke boomen zullen voortbrengen: een zeer kleine verhevenheid boven 

 aan de kiem (?) zou het kenteeken zijn van een niet-vruchtdragenden, een 

 platte kiem van een vrou weiijken noteboom. 



Blume (Rumphia I, bl. 181) bericht, dat hij en anderen verandering van 

 het geslacht bij Myristica fragrans hebben waargenomen. Hij zaaide pala 

 uit en constateerde, dat bijna alle jonge boomen in de eerste jaren, d*t zij 

 bloeiden, voor het grootste deel mannelijke en zeer weinige of in het geheel 

 geen vrouwelijke bloemen droegen en pas toen zij ouder werden, duidelijk 

 het geslacht, waartoe zij behoorden, vertoonden. 



