154 LAURACEAE. 



102/2782. de stamplant van de chineesche kaneel opjava is ingevoerd, zoodat 

 |ava wel het eenige land is ter wereld, buiten zijn vaderland, waarchi- 

 neesche kaneel wordt geplant. Ridley,die in9pices(bl. 267) uitvoerige 

 berichten geeftomtrent de cultuur in China, zegt tenminste, dat hij niet 

 heeft kunnen uitvinden, dat de ehineesche kaneel ergensandersdan 

 inZuid-Chinaen Indo-China alshandelsproduct wordt gecultiveerd. 

 Wigman deelt in Van Gorkom's O.I.C. mede (II, bl. 867), dat 

 in den Cultuurtuin te Tjikeumeuh een paar zware exemplaren van 

 deze soort aanwezig zijn, die een hoogte hebben van ruim 14 M. 

 en een stammiddellijn op borsthoogte van 24 cM. Dit is klaar- 

 blijkelijk door hem gecopieerd (in 1913) van een in 1895 ver- 

 schenen opstel in Teysmannia (bl. 698) van Van Romburgh, daar 

 in 1914 de eenig overgebleven boom van den aanplant van Co- 

 cliinchina-kaneel, in 1877 ter grootte van ] i 2 bouw door Scheffer 

 aangelegd, een omtrek had op borsthoogte van 140 cM. Van deze 

 soort deelt ook Van Gorkom in zijn beschrijvenden catalogus der 

 specerijen van het Koloniaal Museum mede, dat zij op Java in 

 cultuur is gebracht onder den naam van Cassia of Cochinchina-kaneel 

 (zie noot) en dat hij in 1877 een aanplant daarvan aantrof in Ba- 

 njoemas. Deze aanplant, die later klaarblijkelijk is versleten voor 

 een van Cinnamomum zeylanicum, doch blijkens door mij ont- 

 vangen compleet herbarium-materiaal inderdaad bestaat uit C. 

 Cassia, Bl.. moet bedoeld zijn in de Indische Mercuur van 4/12. 

 '06; hij komt voor in de desa Keboemen van de Afdeeling Poer- 

 wokerto, is niet meer dan 10 bouw groot en bestond toen uit ca 

 13000 hoog opgeschoten boomen. Hij dateert van het jaar 1858, 

 toen de bevolking door het Gouvernement tot een proefneming 

 werd aangespoord en aan plantmateriaal werd geholpen, en is 

 communaal bezit. De voortplanting geschiedt door marcotten. De 

 opbrengst bedroeg in de jaren 1901/6 hoogstens30 picols, minstens 

 11' 2 picol, gemiddeld 18 picols. Blijkens de Koloniale Verslagen 

 bracht de oogst 1912 van stambast te Tjilatjap /' 47.50 p.p. op, 

 in 1913 ƒ 45.50 en in 1914/47.50, zoodat de handelswaarde 

 hooger is dan die van prima Cassia vera van Padang. Het is 

 mogelijk, dat ook elders op Java zulks survivals voorkomen, doch 

 berichten daaromtrent zijn mij niet bekend. 



Van Gorkom zegt, dat de bast grover is en donkerder en ook 

 minder fijn van geur, dan Ceylon-kaneel en dat de aromatische, 

 lawang. onrijpe vruchtjes als boenga lawang ónder inlandsche kruide- 

 rijen werden gebruikt. Dat had dan moeten zijn.als surrogaat, daar 

 de door Van Gorkom bedoelde vruchtjes niet overeenkomen met de 

 echte boenga lawang vzw den inlandschen medicijnhandel. Die naam 

 is trouwens, blijkens in Augustus 1914 uit Poerwokerto ontvangen 

 bericht, daar onbekend en de vruchtjes werden er niet gebruikt. 

 Volgens Vorderman (Geneesmiddelen I) wordt boenga lawang 

 ingevoerd van Bombay: hij omschrijft ze als de halfrijpe vruchtjes, 

 met sterk naar sassafras riekenden kelk, van een onbekenden 

 Lauracea, vermoedelijk Cinnamomum Parthenoxylon, Meissn.; 

 de/e herkomst, zoowel de geographische als de botanische, lijkt 

 mij echter niet waarschijnlijk, daar Hooper, Reporter on Economie 

 Products van het eng.-ind. Gouvernement, mij naar aanleiding 

 van een toegezonden monster berichtte, dat zij niet hadden kunnen 



