CINNAMOMUM. 155 



worden geïdentificeerd met eenige eng-indische soort. Meer aanne- 

 melijk lijkt mij, dat de boenga ïawang afkomstig is van Achter-In- 

 dië. De echte is trouwens zeer zelden te krijgen. Gewoonlijk 

 bezigt men, volgens Boorsma's Geneesmiddelleer, als surrogaat 

 de jonge vruchten van een inheemsche Cinnamomumsoort, denkelijk 

 C. Burmanni, BI. Men gebruikt alleen den kelk, volgens Mevr. 

 Kloppenburg in middelen tegen baarmoederontsteking en gezwellen 

 en altijd vermengd met andere drogerijen. 



Boorsma schrijft in het Pharmaceutisch Weekblad 1915, bl. 1667. 

 dat twee dicht bij elkaar op één steeltje gezeten vruchtjes een ingre- 

 diënt behooren te vormen van den door een bruid op den trouwdag 

 in te nemen drank. Waarschijnlijk behoort daarom de boenga Ïawang 

 meer tot het gebied der ethnologie dan tot dat der geneeskunde. 



In liet Museum; Bast en echte boenga Ïawang. 



102/2782. Cinnamomum Culilawan, Bl. 



Volksnamen. Alf. Amb: Salakal, Salakar — Ceram laoet: Tedjo. 



Den Cortex Cary o phy Hoi des al bus beschrijft Rumphius 

 (II, bl. 65) als een wilden boom, met hoogen, rechten stam, zoo 

 dik dat een man hem kan omvatten, voorkomende in de Molukken, 

 misschien ook elders (zie onder vormen). 



De bast der wortels verschilt in smaak aanmerkelijk van den 

 stambast, doordat zijn specerijachtigheid gepaard gaat met een 

 venkelachtigen smaak. In smaak, kleur en uiterlijk komt hij zoozeer 

 overeen met den amerikaanschen sassafras (Sassafras officinalis, 

 Nees), dat in de plaats daarvan de geneesheeren te Batavia in Rum- 

 phius' tijd koelitlawan g-w ortels voorschreven. 



Het hout is witachtig en voos, voor timmerwerk niet geschikt, 

 doch het is een goed brandhout. 



De schors is van buiten effen, lichtgrauw of witachtig, van 

 binnen veel lichter van kleur dan de bast van Massoia aromatica, 

 Becc, wat uit het roode naar het gele trekkend. Aan den onderstam 

 is hij een vinger dik, naar boven toe een halven vinger of nog 

 dunner en aan de buitenzijde meestal met wratten bezet. De smaak 

 en de reuk zijn zeer scherp en zóó sterk herinnerend aan kruid- 

 nagelen, dat men hem voor den bast van den kruidnagelboom 

 zou houden. Aan deze eigenschappen ontl'eent dan ook de bast 

 den naam koelilawan of koelitlawan, die Nagelbast beteekent. Versch 

 is hij eenigszins slijmerig en licht samentrekkend, droog minder 

 samentrekkend, doch daarentegen eenigszins bitter. Hij is heeter 

 dan mas'ioi, doch ook vlugger uitgewerkt ; hij is minder in gebruik 

 dan deze laatste en had in R. 's tijd ongeveer de helft van de waarde 

 van masooi. Het meest wordt hij gebruikt voor de toebereiding van 

 een verwarmende bobori (zie onder Massoia aromatica, Becc). De 

 baliërs en sommige Javanen gebruiken hem verder als specerij in het 

 eten. Men heeft ook ervaren, zegt Rumphius, dat wanneer een zwan- 

 gere vrouw dezen bast nu en dan eet, de vrucht daardoor zeer ge- 

 sterkt wordt. Men kan er ook een vluchtige olie uit distilleeren, die 

 zeer hartversterkend is; deze is welriekend en men kan er den geur 

 van kruidnagelen en muskaatnoten in herkennen (Rumph.). 



Blume achtte Culilawan, bast en olie, een zeer krachtig en te- 

 vens volstrekt onschadelijk middel om zich tegen de asiatische 



