Huut. 



ClNNAMOMUM. 157 



1022782. Cinnamomum iners, BL, (C. camphoratum, BL, C. 



nitidum, BI.). 



Volksnamen. Mal: Tédjo (Lampongs), Madang koekt mams 

 (Pad. Boven.) -Soend: Ki tëdja — Jav: Tédja — Mad: 

 Katjèngal. 



Lage boom, soms 20 M. hoog, doch meestal kleiner, met een 

 stamdiameter van 12 tot 35 cM., voorkomende in Achter-Indië, op 

 Java, Sumatra en waarschijnlijk ook in de Molukken. Op Java 

 wordt hij verstrooid groeiend en niet algemeen gevonden van de 

 laagvlakte tot op 2400 M. zeehoogte, doch het meest tusschen 

 150^ en 1000 M., vooral in ravijnen en secundaire bosschen. 



Het hout wordt niet gebruikt. 



De schors is 3 tot 1 1 mM. dik, broos, van buiten en in doorsnede Bast 

 bruin, van binnen lichtbruin, bijna reuk- en smaakloos, slijmerig; 

 alleen bij één exemplaar van Midden-Java en talrijke van Oost-Java 

 werd aangeteekend: smaak sterk aromatisch (K. & V. — X, bl. 75). 



Dr. Boorsma deelde mij mede, dat hij dien bast herhaaldelijk 

 als kajoe lawan heeft ontvangen van Palembang, en in zijn Genees- 

 middelleer (bl. 9) vermeldt hij dan ook C. iners, Bl. als stamplant 

 van den medicinalen bast van dien naam uit den bataviaschen 

 drogerijhandel, doch voegt daarbij: wellicht ook andere soorten. 

 De bast van een stamstuk van C. iners, Bl., door mij ontvangen 

 uit de Preanger Regentschappen, was wel min of meer samen- 

 trekkend, doch niet in het minst aromatisch, noch versch, noch 

 droog, ') terwijl een palembangsche bast wèl specerijachtig was. 

 Het is daarom niet onmogelijk te achten dat de soort, zooals die 

 wordt opgevat door K. & V., uit meer dan één soort bestaat, terwijl 

 wel als zeker is aan te nemen, dat de aromatische inderdaad een 

 der stamplanten is van de kajoe lawan van den inlandschen medicijn- 

 handel op Java. Vorderman (Geneesmiddelen 1) zegt trouwens, dat 

 op Batavia de koelit lawan uit Bantam en de Preanger wordt aan- 

 gevoerd. Voor het gebruik, zie onder Cinnamomum Culilawan, Bl. 

 K & V vermelden, dat de schors wordt gebezigd als medicijn, 

 of met de bladeren als thee: Hasskarl (Het Nut No. 621), dat het 

 aftreksel wordt gedronken als thee bij hitte des lichaams. Prae- 

 torius bericht, dat in Palembang de bast van den kajoe lawang 

 wordt gebruikt om den smaak van het drinkwater te verbeteren ; 

 men bezigt hem er echter ook medicinaal als koelilawan. 



Greshoff (Plantenstoffen 11, bl. 165) vond in den bast rijkelijke 

 sporen alcaloïd, misschien lauro-tetanine. 



In het Museum: Hout, bast. 



102 2782 Cinnamomum javanicum, Bl. 



Volksnamen. Soend: Hoeroe gading, Sintok mèjong. 

 Tot 18 M. hooge en ca 30 cM. dikke boom van den Maleischen 

 archipel, in West-Java zeldzaam voorkomend tusschen400en 1200M. 



') Dr Boorsma vestigde er mijn aandacht op, dat bij de Lauraceae vaak 

 de aromatische geur eerst na drogen en mettertijd volkomen tot ontwikkeling 

 komt Zou is versche daoen trawas minder geurig dan de gedroogde en 

 ook versche Sintokbast zcu weinig reuk bezitten. Bovenbedoelde bast uit 

 de Preanger rook, na een jaar te zijn bewaard, een weinig naar terpentijn, 

 doch was vrijwel smaakloos. 



