170 1.AURACEAE. 



in de laagvlakte. De houteigenschappen zijn slecht bekend. K. &V. 

 (X, bl. 144) zeggen: Behoort niet tot de goede bouwhoutsoorten; 



bij de exemplaren van Djampang Koeion in West-Java werd echter 

 teekend, dat het hout gezocht is voor huisbouw en bij Sang- 

 grawa werd hij aangeplant gevonden in de dorpen. Hasskarl (Het 

 Nut No. 642) vermeldt onder den verdachten naam van Ki tonggèrèt, 

 dal liet hout is wit en grof, vrij sterk, niet onderhevig aan vreterij 

 van witte mieren, doch dat het voor bouwhout niet gaarne wordt 

 gebruikt, daar het zeer spoedig vermolmt. 



In het Museum : Hout . 



Litsea robusta, Bl. 



Volksnamen. Soend : Hoeroe tangkalak — Jav : Njampoe 



gombor. 



Fraaie, rechte, slanke boom, tot 24 M. hoog en 52 cM. dik, 

 meestal kleiner, verbreid over geheel Java tusschen 400 en 1500 

 M., in West-Java echter zeldzaam. Op den Wilis wordt het citroen- 

 gele hout hooggeschat voor meubelen, doch bij Takoka wordt het 

 niet gebruikt (K. & V. — X, bl. 163). 



Litsea Rumphii, Villar. (Tetranthera Rumphii, BL). 

 Volksnamen. Alf. Amb: Ewasa. 

 Het Lignum leve alterum beschrijft Rumphius (UI, bl. 72) als 



een boom als Halaor batoe (Litsea spec), groeiend in het gebergte. 

 Het hout is dicht, licht en bleek, korter van draad en ook gemakke- 

 lijker te bewerken; het wordt niet aangetast door worm en is duur- 

 zaam als het bij den huisbouw wordt gebruikt op een droge plaats. 



Litsea sebifera, Bl. (Cy 1 ie odaph n e se bi f e ra, BL, 



Lepidadenia W i g h t i a n a, Nees). 



Volksnamen. Mal: M//e/(Banka), A/ö//7z(W.-Born.) — Soend : 



Hoeroe tangkalak, Tangkalak — Jav : Woeroe lilin. 

 Tot 20 M. hooge en 42 cM. dikke boom, meestal kleiner, met krom- 

 men stam, op Java inheemsen en in de meeste desa's in de Prean- 

 ger Regentschappen uit zaad gekweekt om de vruchten. Het voor- 

 komen buiten Ned.-Indië is twijfelachtig (K. & V. — X, bl. 140). 

 Op Banka behoort hij volgens Teysmann (Tijdschr. d. lnd. Mij. 

 v.N. & L. dl 18, bl. 303) tot de meest geliefde en meest gekweekte 

 vruchtboomen, zoodat hij daar in alle kampongs overheerscht. 

 Het hout wordt niet gebruikt (K. & V.). üreshoff, die in zijn 

 Schetsen (bl. 9) alle oudere gegevens omtrent den tangkalak heeft 

 bijeenbracht, zegt op autoriteit van Van Gorkom, wiens verhandeling 

 is te vinden in het Nat. Tijdschr. v. N. I. dl 18, bl. 410, daf het 

 voor huisbouw /.eer geschikt is; oude boomen zouden fraaie, witte 

 planken opleveren. In de W. Afd. v. Borneo wordt het volgeus Bakker 

 (lnd. GidsFebr. 1884, bl. 280) waardeloos geacht. 



Volgens Greshoff worden de jonge bladeren gaarne door het 

 vee gegeten ; medicinaal vinden zij toepassing, gewreven met 

 adas-poelasari, als smeersel om de melkafscheiding bij zoogende 

 vrouwen te bevorderen. 



Op een leeftijd van 5 è 6 jaren, soms wat eerder, begint de tang- 

 kalak vrucht te dragen. Die vruchten hebben een roode schil, 



