176 LAURACEAE HERNANDIACEAE. 



wordt incest gebruikt om er liet lichaam mee in te smeren, zoo- 

 wel door mannen als door vrouwen en voornamelijk op regenachtige, 

 koude dagen. De javaansche en balische vrouwen zijn zeer bedreven 

 in het maken van een pap van dezen bast, niet alleen om te ver- 

 warmen, maar ook ter wille van den geur, doch in het laatste 

 geval doen ze er koelitlawan, een paar kruidnagelen en sandelhout 

 onder. Men noemt die zalf de heete bobori. Sommige maleiers 

 gebruiken masooi als specerij in het eten en mengen hem onder 

 djamoe's (Rumph.). 



Masooi, Mësoji of kajoc mësoi, zooals hij wel op Java heet, is 

 een in den inlandschen medicijnhandel zeer algemeen voorkomende 

 drogerij, die gemeenlijk wordt gebruikt in combinatie met sin- 

 lok', zoodat men spreekt van sintok-mësoji, zooals van adas-poela- 

 sari e.d. Waitz(Practische Waarnemingen, bl. 19) zegt, dat de Javanen 

 masooi evenals sintok gebruiken tegen diarrhee en krampachtige 

 buikaandoeningen. Volgens Mevr. Kloppenburg wordt masooi ge- 

 mengd onder verschillende djamoe's, vooral tegen witten vloed. De 

 Clercq (No. 2205) zegt, dat de bast in gebruik is bij krampen tijdens 

 de zwangerschap. Verder wordt masooi op Java gebruikt om te bran- 

 den met benzoë als reukwerk. Van tijd tot tijd wordt hij uit Ned. 

 Ind. naar Europa uitgevoerd, meer echter uitDuitschNieuw-Guinea. 

 De aetherische olie, daaruit in Duitschland gedistilleerd, is in den 

 handel gebracht als een goedkoop parfum voor toiletzeepen, dat 

 bij zijn verschijnen nogal opgang maakte. Ook is die bast bruik- 

 baar voor het bereiden van goedkoope likeuren en bitters (Greshoff 

 in Teysmannia 1890, bl. 122) en wordt daarvoor in Duitschland 

 volgens Tropenpflanzer 1909, bl. 327, dan ook nog wel gebruikt. Vol- 

 gens Greshoff zou de masooibast uit den javaanschen medicijnhandel 

 afkomstig zijn van Cinnamomum Kiamis, Nees = C. Burmanni, Bl. 

 en andere wilde Cinnamomumsoorten, o.a. C. javanicum, Bl., waar- 

 van Greshoff herkeninngsmateriaal ontving. Een en ander berust 

 waarschijnlijk op misleiding, aangezien de masooi uit den inland- 

 schen medicijnhandel altijd den zeer karakteristieken masooigeur be- 

 zit, wat niet het geval zou zijn als verschillende basten, waaronder 

 nog wel kaneelbasten, onder dien naam werden verkocht. Vorder- 

 man vermeldt in Geneesmiddelen 1, dat masooi wordt aangevoerd 

 uit de Molukken en indien wel eens javaansche basten onder dien 

 naam worden verkocht, dan moet dat zijn als surrogaat. 



Ik heb gezien, zegt Rumphius, dat de lieden van Ceram laoet 

 (die den masooibast van Nieuw-Guinea afhaalden) hun hoofd- 

 kussens vullen met de bladeren van dezen boom ; zij zeggen, dat 

 dit dient om het hoofd te verwarmen op de koude zeereizen, waar- 

 mede zij meest hun leven doorbrengen. 



In het Museum: Bast. 



HERNANDIACEAE. 



), Gyrocarpus americanus, Jucq. (G. asiaticus, Willcl., 



G. Jacq uini, Roxb.). 



Volksnamen. |av: Ganggangan, Gëdrëg. 



Boom, tot 25 M. 'hoog en 80 cM. dik, in alle tropische landen 

 voorkomend, op Java alleen gevonden in Banjoewangi beneden 



