MASSOIA-HERNANDIA. 177 



50 M., waar van de zuilvormige stammen soms kano's worden 

 gemaakt (K. & V. — VII, bl. 1 12). Het hout schijnt nogal algemeen 

 te worden gebruikt voor vaartuigen; zoo in den Timorarchipel. 

 Teysmann zegt in het Natuurkundig Tijdschr. v. N. I. dl 34, bl. 

 452, dat het licht en gemakkelijk te bewerken, doch niet duur- 

 zaam is; de daarvan gemankte prauwen vereischen doorloopend 

 onderhoud en worden spoedig onbruikbaar. Als inlandschen naam 

 op Samauw geeft hij op Bonak boesoek. Van Bali werd mij van 

 een Ganggangan geheeten houtsoort insgelijks bericht, dat zij voor 

 het bouwen van prauwen wordt gebezigd; zij wordt beschreven 

 als wit van kleur, fijn van vezel, zacht, gemakkelijk te bewerken; 

 bij blootstelling aan de buitenlucht scheurt dit hout evenwel en 

 ook wordt het aangetast door insecten. 



Hernandia ovigera, L. 



Volksnamen. Eierboom — Jav : Bëngkak — Alf. Minah : Mach- 



lana, Mahandap, Mapopu, Mawijaoe. 

 Fraaie, hooge boom, op Java zeldzaam (K. & V. — VII, bl. 110), verbrei 

 niet echter in het oosten van den archipel. Rumphius (111, bl. 193) 

 beschrijft hem als het wijfje van den Arbor ovigera en zegt, 

 dat hij groeit in de vlakke bosschen, die niet ver van den zeekant 

 staan en in de valleien langs de rivieren. In Banjoewangi werd 

 materiaal ingezameld op 300 M. zeehoogte en Koorders (Minahassa, 

 bl. 454) zegt ook, dat hij hem alleen aantrof in het binnenland. 

 Het hout zou op Noord-Celebes zeer gezocht wezen voor planken, Hout. 

 die echter alleen geschikt zijn voor binnenwerk. Rumphius be- 

 schrijft het als wit en week en zegt voorts, dat het hout van Arbor 

 ovigera somtijds wordt gebruikt voor snijwerk aan de achterstevens 

 van kora-kora's, waarvoor het door zijn voos- en lichtheid zeer 

 geschikt is. Het is echter mogelijk, dat dit slaat op de volgende 

 soort, het mannetje. 



De Clercq (No. 1785) beweert, dat uit de zaadkernen olie wordt zaden, 

 bereid, die als lampolie wordt gebruikt, doch volgens Greshoff 

 (Schetsen, bl. 82) bevatten zij slechts 8% °l> e > een hoeveelheid, 

 te gering om met inlandsche middelen te kunnen winnen. 



Hernandia peltata, Meissn. (H. sonora, L. p. parte). 

 Volksnamen. Mal. Men : Mata ikan — Soend : Binong laoei, 

 Kampak, Kampis—]av: Bëngkak, Brëndala, Kémirèn. 



Tot 20 M. hooge en 60 cM. dikke boom, voorkomend in alle 

 tropische landen langs de stranden, hier verspreid groeiend doch 

 nogal algemeen. (K/& V. — Vil, bl. 108). 



Rumphius beschrijft hem (III, bl. 193) als Arbor ovigera in as 

 en zegt ervan, dat de ambonsche wortelmannen den wortel lieten Wortel, 

 innemen of kauwen met pinang, wanneer iemand schadelijke krab- 

 ben of dergelijken kost had gegeten. Het hout is niet veel zaaks ; Hout. 

 het hart van den stam, dicht bij den wortel, wordt echter hard 

 en min of meer zwart en dat zou bij de Javanen, met rozenwater 

 gewreven en onder toevoeging van half zooveel gambir en een 

 weinig muskaatnoot, worden gebruikttegenbloedspuwing(Rumph.). 

 Volgens K. & V. wordt het hout van volwassen boomen soms ge- 

 bruikt voor kano's. 



