188 MOPINGACEAE — NEPENTHACEAE. 



De zaden bevatten een vette olie. Greshoff (Schetsen) verkreeg 

 daarvan bij extractie van java-zaad 33,5 % van het gewicht der 

 kernen, die - uitmaakten van het oorspronkelijk gewicht dei- 

 zaden. Deze olie heeft een zeer goeden naam, dien zij dankt aan een 

 wellicht niet eens verdiende reputatie van een van haar verwanten. 

 Men zegt, dat zij niet droogt en niei rans wordt: bij staan scheidt zich 

 een vast vet af en het zeer vloeibare overblijvende deel zou bij uitstek 

 geschikt zijn voor het smeren van uurwerken, het opnemen van 

 bloemengeuren (enfleurage), voor zalven, pomades, enz. Dit zijn de 

 mythische deugden van de Ben- of Behen-olie, waarvan de herkomst 

 in het duister ligt; men heeft haar gehouden voor Morin ga aptera 

 Pers., doch haar identiteit staat niet vast (Zie Kew Bulletin 1887, 

 bl. 7). Het is niet goed na te gaan, of de olie van Aluïngaoleiferaooit 

 van eenig reëel belang is geweest, doch zeer zeker is zij dat thans 

 niet. Toen in het begin van deze eeuw een firma te Jamaica er 

 in was geslaagd om een hoeveelheid van deze olie, die haar kwam 

 te staan op £ 80 per ton, naar Engeland te zenden ter taxatie, moest 

 zij volgens Bulletin lmp. Inst. 1904, bl. 1 17, ervaren, dat voor het 

 smeren van fijne uurwerken een dierlijke olie wordt gebruikt en dat 

 haar z.g. behen-olie in waarde werd gelijkgesteld met geraffineerde 

 katoenzaadolie. Het minstens een eeuw lang gekoesterde denkbeeld, 

 dat in de zaden van Moringa oleifera een goudmijn braak ligt, wordt 

 echter maar niet zoo in eens losgelaten en daarom liet het lmp. 

 Institute nagaan óf deze olie geschikt zou zijn voor het smeren van 

 fijne instrumenten (Colonial Reports, miscellaneous No. 88 — 1914, 

 bl. 488). Op zijn verzoek werden er proeven mede genomen, loopende 

 over 18 maanden, dooreen fabrikant van chronometers. De olie werd 

 onbruikbaar bevonden, daar zij na verloop van tijd dik en kleverig 

 wordt, een donkerbruine kleur aanneemt en zóó sterk invreet, dat zij 

 zelfs voor het smeren van groote uurwerken niet geschikt zou zijn. 



Greshoff (Plantenstoffen 11, bl. 46) vond in de zaden een bitter, 

 voor kikkers ongiftig alcaloïd. Zij zijn volgens hem voor verschil- 

 lende doeleinden in de geneeskunde in gebruik geweest, en zouden 

 thans nog wel als braakmiddel dienen. 



/// het Museum. Wortels, bast, vruchten, zaden. 



NEPENTHACEAE. 



Nepenthes spec. div. 



Volksnamen. Mal: Doorn këndi (Mol.), Përijoek antoe, P.kéra. 

 Hoewel de bekerplanten niet mogen worden gerangschikt onderde 

 nuttigste kinderen van Flora, vinden zij nochtans eenige toepas- 

 singen, die ten deele zijn vermeld in de karakteristieke schets. 

 weke Rumphius geeft (V, bl. 121) van zijn Can tharif era. Het 

 kannekenskrtlid, zegt hij, is een kruipend kruid uit de wildernis ; 

 zijn onderste stam is een vinger dik, taai en biesachtig, zich ver- 

 deelend in zijtakken, die zoolang overeind staan, tot ze door de 

 vruchten omlaag worden getrokken. Alsdan gaan zij aan het kruipen 

 en loopen de naaste boomen en klippen op. De bladeren zijn een 

 hand lang, met verlengde hoofdnerf, die zich ombuigt en verbreedt 

 tot een buikig, min of meer driekantig, gekleurd kannetje, gesloten 

 door een dekseltje. Zoolang dit bekertje gesloten is, is het geheel 



