MORINGA-NEPENTHES. 189 



ui 3132. gevuld met helder water, doch als het opengaat vermindert de 

 inhoud allengs tot de helft, doch zoodanig, dat er 's nachts zoo- 

 veel bijkomt als er overdag uit verdampt. Als het dekseltje ten- 

 slotte geheel verschrompeld is, dan verdwijnt ook het water bijna 

 geheel. In de geopende kannetjes kruipen insecten, die daarin 

 sterven, behalve zeker klein garnaaltje, dat men somtijds daarin 

 vindt en dat in het bekertje woont. Bepaald nut was R. van deze 

 plant niet bekend. Als het langen tijd droog was geweest, ging in 

 zijn tijd de ambonnees heimelijk naar de bergen, om al de beker- 

 tjes die hij kon vinden leeg te gieten, in het geloof dat daarop een 

 flinke piasregen zou volgen. Omgekeerd haalde hij eenige jonge, 

 geheel gevulde kannekens, om zijn kinderen van het bedwateren 

 te genezen: het vocht werd het kind over het hoofd uitgegoten 

 en ingegeven. Ook ouden van dagen, die hun water niet konden 

 houden, moesten zich dezen drank laten welgevallen (R.). 



Eenige soorten van dit geslacht zijn nuttig door de taaiheid stengels. 

 van hun stengels. Teysmann bericht in het Natuurk. Tijdschr. v. 

 N.I. dl. 18, bl. 2 en dl. 32, bl. 50, dat op Banka Nepenthes am= 

 pullaria, Jack (N. a m p u 1 1 a ce a, Jack), Mal: Ketakong, veelal 

 de rotan vervangt. Zij wordt daar overal in de moerassen bij 

 duizenden gevonden. De stengels, die vele voeten lang zijn, worden 

 geschild en het hart zou in sterkte en duurzaamheid de rotan 

 overtreffen, zoodat het op Banka overal dient tot het binden van 

 pagers enz. en ook veel gebruikt wordt om zware lasten te dragen. 

 Mij werd bericht, dat op Banka de ketakong wordt behandeld 

 op dezelfde wijze als rotan. De klimmende stengels, waarvan de 

 plant er 4 of 5 produceert ter lengte van 20 a 25 M., worden bij 

 den grond afgesneden, omlaag getrokken en van den waardeloozen 

 top ontdaan; dan worden zij gezuiverd door ze tusschen twee . 

 boomstammen door te trekken, gesneden en gebundeld en 3 tot 

 4 dagen in de volle zon gedroogd. De oorspronkelijk zuiverwitte 

 kleur gaat daardoor over in een mooi wijnrood. De gedroogde 

 stengels zijn sterk en soepel ; zij dienen als bindmateriaal in de 

 pepertuinen, voor pagers, bij den huisbouw e.d. De waarde overtreft 

 die van vele rotansoorten ; in loco wordt er ƒ 6. — per picol voor 

 betaald. Van Riouw ontving ik deze soort als veel gebruikt bind- 

 materiaal onder den naam Akar tëmpajan. 



De Clercq (No. 2437) teekent bij Nepenthes Reinwardtiana, 

 Miq., Mal : Ketakong babi, aan, dat de wortels (wat stengels zal 

 moeten zijn) als bindmateriaal dienen. Ridley (Mal. Geneesmiddelen, 

 bl. 14) noemt deze soort Përijoek këra bêtina en zegt, dat een afkook- 

 sel van de wortels als adstringeerend middel wordt gebezigd, terwijl 

 dezelfde in Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 85, Nepenthes Rafflesiana, 

 Jack, Mal : Ketakong mëndjangan (volgens Filet), noemt als in ge- 

 bruik overeenkomend met N. ampullaria, jack. 



Van de kannetjes heeft men eigenlijk geen reëel nut. Korthals Kannetjes. 

 zegt in Verhandelingen over de Natuurlijke Geschiedenis der Ned. 

 overzeesche Bezittingen (Botanie, bl. 27) van zijn Nepenthes Bo= 

 schiana: Mijn geleiders waren bezig de grootste bladeren van een 

 door hen gevonden groep dezer planten te vernielen ter verkrijging 

 van de bekers. Eenigen kozen zich daarbij de nog ongeopende en 

 verzekerden mij, dat het daarin aanwezige water een zeer heilzaam 



