NEPENTHES-RIBES. 191 



15 3166 Kalanchoë lacinata, DC. 



Volksnamen waarschijnlijk als de vorige. 

 Kruid, 0.30 a 0.50 M. hoog, soms gekweekt, vooral bij chi- 

 neesche woningen (Backer, Schoolflora). Rumphius beschrijft het 

 (V, bl. 275) als Planta anatis en zegt, dat het is een kruid, 

 2 voet hoog, met dikke, sappige stengels en dito bladeren, dat 

 geplant wordt in de hoven en ook wel vanzelf opkomt in verlaten 

 tuinen. In gebruik komt het overeen met de vorige soort, wat 

 Rumphius op de volgende kleurige wijze vertelt. Deze plant heeft 

 een verkoelende kracht. Men wrijft de bladeren tot een pap en 

 smeert die op het voorhoofd tegen hoofdpijn. Bij koorts wordt het 

 sap ingegeven en het gewreven blad op de polsen gebonden. 

 Sommigen smeren ook het sap over het geheele lichaam, 't welk 

 echter zóó krachtig verkoelt, dat de patiënten een deken eischen. 



SAXIFRAGACEAE. 



n/3189. Saxifraga sarmentosa, L. /. 



Volksnamen. Moederplant — ]av : Daoen koeping matjan. 



Kruid met vele uitloopers, inheemsch in China en Japan, op Java 



soms als sierplant gekweekt (Backer, Schoolflora). Boorsma trof de 



oorvormige bladeren aan in den inlandschen medicijnhandel in Mid- 



den-Java; zij worden gebruikt tegen oorpijn (signatuurmiddel?). 



173220. Dichroa febrifuga, Lour. (Adamia cyanea, Wall., Cya- 



nitis sylvatica, Reinw., Dichroa cyanitis, Miq.). 

 Volksnamen. Soend: Gigil — Jav: Gigil, Tataroeman. 



Sierlijke, opgerichte heester, 1.50 tot 2,50 M. hoog, voorkomend 

 in de bergwouden van West- en Midden-Java boven 1200 M. zee- 

 hoogte (Backer, Schoolflora). 



In overeenstemming met den botanischen naam werd mij te 

 Buitenzorg medegedeeld, dat de bladeren, fijngewreven met kèn- 

 tjoer, roode uien en zout en aangelengd met wat water, worden 

 ingegeven bij het opkomen van koorts. Hasskarl's Nut vermeldt, 

 dat de gekneusde, boven het vuur warm gemaakte bladeren op 

 den buik werden gelegd tegen sakit moeriang. H. vertaalt dat 

 met buikpijn, doch moeriang is volgens het Soendaneesch Woorden- 

 boek van Coolsma: koorts. 



Bulletin No. 50 (bl. 182) van het Kol. Museum zegt, op gezag 

 van L. Th. Mayer, dat het blad van Dichroa febrifuga, Lour., aan- 

 geduid met den zeer verdachten naam tjëngoegoe, met een weinig 

 moengsi arab (Artemisia cina, Berg) en wat arènsuiker tot een 

 stroop gekookt, bij de Javanen wordt ingegeven tegen ingewands- 

 wormen. Men is natuurlijk geneigd om de werking van dat middel 

 toe te schrijven aan het wormkruid, doch ook in Dichroa febrifuga 

 is een specifiek bestanddeel, een glycosied, gevonden. 



17 1211 Ribes grossularia, L. 



Klapbessen worden volgens Backer's Schoolflora op Java mis- 

 schien wel eens aangeplant. Dit zal dan moeten zijn in de hoogere 

 bergstreken; berichten daaromtrent zijn mij echter niet bekend. 



