196 HAMAMELIDACEAE - ROSACEAE. 



Bladere... De jonge bladeren worden volgens Cordes e.a. door de inlan- 



ders wel ongekookt met sambal of als lalab bij de rijst gegeten. 



Vormen. K. & V. vermelden, dat de soendaneezen eenige variëteiten onder- 



scheiden naar de kleur van het kernhout; zij noemen voor Tjibodas : 

 Mala bënër; de beste soort, recht van draad, gemakkelijk te be- 

 kappen en te zagen; kleur licht roodachtig. 

 Mala gadog', hout bros en donkerrood. 



Mala taritig', hout warrig, beter te zagen dan te bekappen; kleur 

 donkerrood met donkere strepen. 



Mala kapas; de zachtste van de vier en het lichtst van kleur. 

 Bij Takoka (Djampang wetan) kent men behalve mala bênêr twee 

 zeldzame variëteiten, Mala bodas en Mala kioepih. Weinige in- 

 landers echter weten de variëteiten goed uit elkaar te houden. 

 Cordes vermeldt voor het district Tji Sondari : Mala gadog, Mala 

 bodas en Mala bcureum ; Mala gadog zou zich van de beide 

 andere alleen onderscheiden door een grootere hardheid, die 

 het kappen bemoeilijkt; bij het besterven nemen zij alle een 

 schoone, egaal donkergrijze kleur aan. Elders spreekt men van Mala 

 tandoek, die het donkerst is gekleurd en als de deugdelijkste 

 wordt beschouwd. Meerdere andere z.g. variëteitsnamen ga ik 

 stilzwijgend voorbij. 



/// het Museum: Hout, harsen. 



ROSACEAE. 



i:v,:«38. Pirus spec. 



Europeesche appel- en pereboomen zijn op Java wel eens ge- 

 kweekt, bij wijze van curiositeit zelfs in de benedenlanden. Van 

 eenige practische beteekenis is echter de cultuur, ook in de boven- 

 landen, niet geworden, daar de boomen óf geen vrucht dragen, óf 

 zeer snel in productie en kwaliteit achteruit gaan. Mevr. E. schreef 

 in het Tijdschr. van het Indisch Landbouwgenootschap in den 

 jaargang 1873 het volgende omtrent haar ervaring met europee- 

 sche vruchtboomen. Voor jaren reeds heb ik er een menigte per 

 zeilschip ontvangen. Dank zij de goede zorgen aan boord eraan 

 besteed, kwamen zij perfect over, ja leden minder dan bij vervoer 

 per stoomschip: de groote hitte aan boord van een stoomer in 

 de Roode zee doet de jonge boompjes een zware proef doorstaan. 

 Het materiaal werd door mij in het gebergte op circa 4000 voet, 

 dus in een koel klimaat, met zorg geplant en gedijde prachtig, 

 groote verwachtingen wekkend. Maar wat gebeurde er ! De eerste 

 enkele vruchten waren zeer lekker en de hoop op succes steeg. 

 Bij den tweeden oogst waren echter de vruchten kleiner en minder 

 goed van smaak en de kwaliteit der vruchten daalde hoe langer 

 hoe meer, totdat zij na vier jaar nog alleen goed waren om te 

 sterven (stoven?). De boompjes zelf groeiden zeer goed, ja te 

 weelderig, maar de vruchten gingen steeds achteruit, ondanks de 

 onvermoeide zorgen, die ik er aan besteedde. Elk waterlootje 

 werd dadelijk verwijderd en ik beschermde ze zelfs voor harden 

 wind gedurende den bloeitijd. Één ding, de hoofdzaak helaas, kon 

 ik ze niet geven, nl. rust: de boompjes kunstmatig te doen over- 

 winteren was mij onmogelijk en dat verijdelde al mijn volhardende 



