ERIOBOTRYA-FRAGARIA. 199 



die deze plant beschrijft (V, bl. 88) onder den naam van Ru bus 

 moluccus latifolius, vermeldt, dat zij, met een weinig ken- 

 tjoer gekauwd, goed zijn tegen buikkrampen. De jonge bladeren, Bladeren, 

 die wel samentrekkend zijn maar niet bitter, met gebraden klap- 

 per gekauwd en het sap ingeslikt, genezen volgens denzelfden 

 spruw in den mond en de keel. 'Met pinang gekauwd zijn zij 

 goed tegen hoest en op dezelfde wijze gebruiken ze vaak de 

 vrouwen, die pas in gezegende omstandigheden zijn komen te 

 verkeeren, om een miskraam te verhoeden (Rumph.). Te Buitenzorg 

 vernam ik. dat men een papje ervan smeert otn den rand van 

 puisten. Volgens Rumphius geeft men de vruchten te eten aan vruchten. 

 kinderen, die last hebben van bedwateren. Als van verscheidene 

 andere Rubussoorten worden ook zij als snoeperij gegeten ; Hass- 

 karl (Het Nut No. 347) noemt ze zoet en verkoelend. 

 In het Museum: Bladeren, vruchten. 



1263353. Rubus rosaefolius, Smiih. 



Volksnamen. Mal (vuig.): Arbé— Soend : Bëngbërètéan — 



Jav: Goeljèn, Groenggoeng, Hoesèn-hoesènan, Kêtjalingan 



bënër, Oedjèn-oedjèn, Tjalingan — Mad: Gharoenggoeng. 



Opgerichte, of min of meer klimmende heester, 1 tot 2,50 M. hoog, 



voorkomend in de bergstreken van geheel Java, langs waterloopen 



ook afdalend tot in de laagvlakte, doch niet verder dan tot op 250 



M. zeehoogte. Vaak is de moederplant omgeven door talrijke 



forsche, tamelijk ver verwijderde wortelloten (Backer, Schoolflora). 



De roode vrucht is rijp wel sappig, doch bijna zonder aroma en 



bijgevolg niet zeer aantrekkelijk. 



Mogelijk is dit de Rubus moluccus parvifolius van 

 Rumphius (V, bl. 88), de koeroe kèkoe van Ambon, waarvan het 

 volgende wordt bericht. De wortel, met kleine gember, sirih en 

 pinang zeven dagen achtereen gekauwd, zou bloedspuwing ge- 

 nezen; bij deze kuur zou men zich moeten onthouden van het 

 eten van visch. De bladeren, die een weinig bitter en samentrekkend 

 smaken, zijn verkoelend en worden rauw en gekookt als sajoer 

 gegeten. Met adas-poelasari en masooi gewreven en het lichaam 

 daarmede ingesmeerd, zouden zij goed zijn tegen koorts. De vruchten 

 geeft men, evenals die van R. moluccanus, L., te eten aan kinderen 

 tegen het bedwateren (Rumph.). 



1263354. Fragaria vesca, L. 



De europeesche aardbeien, misschien nog andere Fragariasoorten 

 dan F. vesca, worden in de bergstreken gekweekt en de laatste 

 is volgens Backer's Schoolflora hier en daar verwilderd. Uitvoerige 

 cultuuraanwijzingen geeft Kwast (in Bulletin No. 37 Kol. Museum, 

 bl. 196), die zegt, dat zij niet gekweekt moeten worden beneden 

 3000 voet. De planten groeien, bloeien en dragen bijna het geheele 

 jaar door en verzwakken dientengevolge spoedig. Buysman bericht 

 in Teysmannia 1912, bl. 534, dat te Nongkodjadjar de vruchten, 

 evenals elders op Java, meestal van inferieure kwaliteit waren, doch 

 dat zij onder dak gekweekt, dus beschut voor den regen, in aroma 

 en uiterlijk niet onderdeden voor europeesche. Mevr. E. beschreef in 

 het Tijdschr. van het Indisch Landbouwgenootschap 1872, bl. 48, hoe 



