128/3443 



ALBIZZIA. 213 



Voorts deelt Hasskarl mede, dat van den bast met trassi sambal wordt 

 gemaakt, bijzonder heilzaam bij buikpijn en voor kraamvrouwen. Mij 

 werd de bast uit Bantam toegezonden als looibast en waarschijnlijk is 

 dit ook de wangkalbast, die in Midden-Java meer en meer in de leer- 

 looierij wordt gebruikt in de plaats van den schaarscher wordenden 

 trënggoeli-bast, doch wangkal is een onzekere naam, die behalve voor 

 A. procera, Benth. ook wordt opgegeven voor A. lebbeckioides, Benth., 

 waarvan de bast insgelijks als looistof wordt gebezigd. Wangkalbast 

 wordt door de gebruikers geprezen als een zeer deugdelijk looi- 

 middel, maar hij is niet in groote hoeveelheid te verkrijgen. 



Filet (No. 4448) vermeldt, dat Albizzia procera veel gom uit- Gom. 

 zweet, gelijkende op arabische gom. De kwalificatie „veel" voor 

 rekening van dezen verdienstelijken compilator latende, heb ik 

 wel bevestigd gekregen, dat de stam en de (onrijpe?) peulen gom 

 bevatten, die gebruikt kan worden om te plakken. 



Volgens Hasskarl worden de jonge bladeren gegeten. Bladeren. 



K. & V. deelen mede, dat in Bantam twee variëteiten worden on- vormen. 

 derscheiden, n.1. ki hijang batoe en kihijangkapas, waarvan de laatste 

 minder kernhout heeft. Ook in Këdiri kent de bevolking twee vormen. 



In het Museum: Hout, bast. 



Albizzia saponaria, Bl. 



Volksnamen. Mal: Mërboean(B\\\.), Fofaoe (Tem.), Langir — 

 Alf. Amb: Pate abal. 



Den Cortex saponarius beschrijft Rumphius (IV, bl. 131) als 

 een hoogen, ranken heester met een enkelen stam opschietend, die 

 somtijds een hooge boom wordt, met een rechten, effen stam, 

 omtrent een man dik. Hij wast in de velden, het kreupelbosch en 

 op het strand, op Makassar weelderig aan de kanten van de rivieren. 

 Zijn spint is hard, het hart week (zoodat waarschijnlijk het hout 

 van geringe waarde is). 



De schors wordt bij de ambonneezen gebruikt als zeep om de Bast. 

 kleeren te wasschen en de gorontaleezen, die veel wilde aard- 

 vruchten eten, kneden haar onder de oebis van Dioscorea daemona, 

 Roxb. om daaraan de schadelijkheid te ontnemen. Alsmen deze schors 

 van den boom wil halen, moet men haar eerst met een stuk hout 

 kloppen en kan haar dan in lange stukken afschillen. Versch heeft zij 

 een walgelijk viezen reuk. Algemeen is het gebruik, om met de schors 

 van den wortel en den stam het hoofd te wasschen, want dit wordt 

 daardoor veel beter van vuil, vet en schilfers gezuiverd dan met 

 zeep of citroenen. Men verkiest voor dit doel de in de zon gedroogde 

 boven de versche, omdat de versche bast te scherp is. De makas- 

 saren, hun bad nemende in de rivier, gebruiken dan ook liever 

 de bladeren, hoewel die niet zoo goed reinigen als de schors. 

 Men wrijft de schors of de bladeren met de handen tot er schuim 

 ontstaat 'en laat dat op het hoofd of het lichaam afdruipen. Na 

 het wasschen pleegt men het haar te zalven, want de langir maakt 

 het dor en stroef. Het schuim geneest ook venijnige steken van 

 wespen, bijen en dergelijke, ook al is de steek geruimen tijd te- 

 voren toegebracht (Rumph.). 



In den bast werden, behalve een aanzienlijke hoeveelheid sapo- 

 nine, sporen alcaloïd aangetoond (Greshoff, Plantenstoffen I, bl. 37). 



